Kurşunlu Kürt Cami; Antalya İli Aksu İlçesi sınırları içerisinde, Kurşunlu Mahallesi 12076 Sokak Koca Örüm Mevkii üzerine Osmanlı Devleti Döneminde bölgede yaşayan Yeni Osmanlı Yörükleri tarafından yaptırılmış kare planlı, kubbeli ve kâgir bir camidir. Cami çevresinde geçmişin derinliğini adeta belgeleyen, içindeki iri gövdeli meşe ve sakız ağaçlarıyla belirsiz bir tarihte durmuş zamanın tanığı olarak öylece kalan geniş mezarlığı dikkat çekicidir. Birkaç yeni mezarın dışında taşların hiç birinde yazı olmaması, göç kültürün somut ifadesidir. Mezar taşları üzerlerindeki yıldız, kırık, düz ve dairevi çizgiler, ağaç simgeleri bir metre altında sonsuza kadar saklayacağı insanın üretim ve yaşam koşullarını özetlemektedir. Başucunda eski yazılı taş bulunan tek mezar, caminin giriş kapısının önünde, çevresi duvarla çevrilmiş bölümde bulunmaktadır.
Anadolu Türkmenleri’nin tarihi ve iskân hareketleri bilinmediği için Kurşunlu bölgesine yerleştirilen Yörüklere neden “Kürt” denildiği anlaşılamamaktadır. Osmanlı belgelerinde Murtana Kürtleri, Melli Kürtleri, Kürt Türkmânları gibi deyimler vardır. Bu deyimler coğrafi tanımlamalardır. Kürt bölgesinden gelenler ve önceden Kürt bölgesinde belgelere kaydolanlara mahsustur. Dili Türkçe ve kendisi Yörük olan insanların Kürt etnik kökeni ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Osmanlı belgelerinde Varsak Kâfiri, Karaman Kâfiri, Türkmân Kâfiri deyimleri de görülmektedir. Bu bilgilerin kâfirlikle bir ilgisi olmayıp sözün gelişi halk arasında yapılmış adlandırılmalardır. Kürt Cami’de bu şekilde adlandırılmıştır.
Kürt Cami, 10.80×10.80 m boyutlarında inşa edilmiş olup duvar kalınlığı 1.3 metredir. Eskiden beri var olduğu belirtilen caminin kubbesi, daha önce kiremit çatı ile örtülüyken, onarım ve iyileştirmeler gerekçesiyle kiremit örtü kaldırılmış ve eski kubbe betonla kaplanmıştır. Orijinalinde minaresiz bir kır camisi olan yapı gerek beton kubbenin, gerekse ön cephede yapılan dört adet beton destek sütun caminin orijinal görüntüsünü büyük ölçüde bozmuştur. Bununla birlikte, Kürt Camisi’nin çevre dokusunu halen koruyor olması bir şans olarak değerlendirilmelidir.
Caminin kuzeybatı köşesine 20 m uzaklıkta, günümüzde kuvvetli su veren bir kaynağın önüne bazıları işlemeli büyük blok taşlarla inşa edilmiş bir havuz bulunmaktadır. Havuz yapısının antik dönemden günümüze varlığını sürdürdüğü düşünülmektedir. Günümüzde harap durumdaki havuzun inşasında kullanılan alışılmadık büyüklükteki blok taşların önemli bir bölümü yerinde dururken, hemen kuzeyindeki kaynakla havuz arasında yakın zaman kadar var olduğu belirtilen kemerli çeşme yok olmuştur. Kürt Camisi’nin hemen önündeki su kaynağı, havuz, çevresindeki çınar, meşe ve meyve ağaçları, mezarlık ve cami, etkileyici bir peyzaj oluşturmaktadır.
Adres:
Kurşunlu Mahallesi, Aksu/Antalya
Mimari Çağ:
Osmanlı Devleti
Bugünkü Kullanımı:
Cami
Koruma Durumu:
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Müdürlüğü
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Aksu Müftülüğü
T.C. Antalya Müftülüğü
Ziyaret Tarihi:
19.05.2019 – 21.04.2023
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Kurşunlu Kürt Cami hakkında yer alan araştırma ve bilimsel sonuçlara ilişkin veri, görsel ve değerlendirmeler; Giray ERCENK ve Ali YILDIZ’a ait olup, yazı kaynağı Dünden Bugüne Döşemealtı ve Sarnıçlar Seyahatnamesi kitaplarından alıntılanmıştır. Yazı içeriği yukarıda isimi yazılı araştırmacılardan izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
antalyakulturenvanteri.com’da yer alan envanter bilgileri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Harita:
Fotoğraflar:
Yorum Yazın