Elmalı Tarihî Bey Hamamı; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Ketenci Ömer Paşa Camisi’nin doğusunda, İplikpazarı mahallesi Ağalar yokuşunun sol köşesinde, Elmalı Çarşısı ile bitişik hâlde, Osmanlı döneminde inşa edilmiş bir hamamdır. Elmalı halkı tarafından “Beyler Hamamı” veya “Ağalar Hamamı” adlarıyla da anılmaktadır. Kitabesi bulunmayan hamam, 1890 yılında onarım görmüştür.
Hamamın cephelerinde moloz taş kullanılmış olup içi tamamen mermerdir. Soğukluk bölümü, yol genişletilmesi nedeniyle yıkılıp betonla yeniden yapılmış; ortasında bulunan şadırvan ile yer döşemeleri kaldırılmıştır. Hamama giriş, güney cepheden soğukluk ile ılıklığın birleştiği köşeden sağlanmaktadır. İçeride güneybatı köşeden bir merdivenle üst kata çıkılır. Üst kat; kuzey-güney ve batı doğrultusunda “U” şeklinde bir koridora sahip olup koridorun kuzeydoğu köşesinde bir, batı yüzünde ise beş odaya yer verilmiştir.
Soğukluk bölümünden ılıklık kısmına geçiş sağlayan dikdörtgen kapı üzerinde, orijinal olduğu sanılan, baca şeklinde ve üzeri konik başlıkla biten bir mimari ögeye yer verilmiştir. Ilıklık bölümü; ortada kubbe, sağda beşik tonoz, solda ise aynalı tonoz ile örtülü olup güney duvarında sivri kemerli niş şeklinde bir pencere bulunmaktadır. Ilıklık bölümüne açılan giriş kapısının tam karşısındaki diğer bir kapı ile sıcaklık bölümüne geçilir. Giriş kapılarının üzerleri, içte ve dışta dikdörtgen bir çerçevenin sınırladığı mukarnas süslemeleriyle ele alınmış; mukarnaslar kaş kemer ile sınırlandırılmıştır.
Sıcaklık bölümü “dört eyvanlı” plan şemasında ele alınmış; eyvanlar aynalı tonozlarla, orta bölüm ve halvet hücreleri ise kubbelerle örtülmüştür. Halvet hücrelerine giriş, eyvanların kesiştiği köşelerden sağlanmış olup kubbeye geçişlerde —soldaki hücre haricinde— pandantifler kullanılmıştır. Diğer hücrede ise geçiş elemanı olarak istiridyeyi andıran tromplar tercih edilmiştir. Orta mekânı örten kubbeye geçişler dört sıra mukarnas ile sağlanmış, kubbe eteği ise “U” şeklinde nişlerle çevrelenmiştir. Halvet kubbeleri kasnaksızken orta mekânı örten ana kubbe, sekizgen bir kasnak üzerine oturtulmuştur. Bu kubbe hem yüksek hem de geniştir. Tarihî Bey Hamamı, 2005 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Elmalı Tarihî Bey Hamamı Yolu Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Elmalı Tarihî Bey Hamamı’na ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Melike GÜL, Utku OĞZU ve Özden OFLU’ya aittir ve T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri ile Stratonikeia’dan Lagina’ya adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
