Cilvarda Burnu Manastırı Şapeli; Antalya İli, Alanya İlçesi sınırları içerisinde, Alanya yarımadası ve Alanya Kalesi’nin güneybatısında, 400 metreyi bulan kayalıklardan oluşan ve denize doğru uzanan Cilvarda (Kaleardı) burnunun tepesi üzerine 8. yüzyılda Doğu Roma (Bizans) Döneminde inşa edilmiş sur duvarlarının içinde yer alan; şapel, burç ve manastır kompleksidir. Cilvarda Burnu üzerindeki kalıntılar Alanya halkı tarafından; “Darphane” olarak bilinmektedir. Günümüzde ulaşımı zor olan Cilvarda Burnu üzerindeki kalıntılara ve yapılarak eskiden kayaya oyulmuş merdivenlerle erişilirken, bu izler günümüzde kaybolmuş durumdadır. Cilvarda Burnu üzerinde ve çevresinde manastır kompleksine ait kalıntılar ve sur duvarlarına; surun üzerinde burç ve dendan izleri, kısmen ayakta kalmış bir giriş kapısı bulunmaktadır.
Cilvarda Burnu üzerindeki şapel günümüze ulaşmasına rağmen yapının güneyinde denize bakan kısmı tahrip olmuş durumdadır. Mimari açıdan yapı, naos, bema ve apsisten oluşan dikdörtgen planlı küçük bir Bizans şapelidir. Yaklaşık 2.8 m genişliğinde ve 4 m uzunluğunda olan naosa batıdaki bir kapıdan girilmektedir. Orta bölüm kubbe ile örtülüdür; kubbe, dört duvar payandası ve bunlar arasında oluşan pandantifler üzerine oturmaktadır. Kuzeyde küçük bir yan mekân bulunur; doğuda ise yarım daire biçimli apsis yer alır.
Yapı moloztaş ve düzgün kesme taşlarla inşa edilmiştir; kemer ve köşelerde düzgün taşlar, kasnak ve kubbede küçük taşlar kullanılmıştır. Dış cephe oldukça yalındır. İç ve dış yüzeylerin sıvalı olduğu, fakat fresko kalıntısına rastlanmadığı anlaşılmaktadır. Yapının zemininde beyaz, mor, mavi-beyaz kireç taşı ile yapılmış mozaikler günümüze ulaşmamışlardır. Plan tipolojisi açısından şapel, kiborion planlı yapılara örnektir. Bu tip, Bizans mimarisinde erken dönemlerden 14. yüzyıla kadar kullanılmıştır. Cilvarda Şapeli ile Arap Evliyası Mescidi (Aya Yorgi Kilisesi) bu türün örneklerindendir. Cilvarda Burnu Manastırı Şapeli, 1999 yılında Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Adres:
Alanya Kalesi, Alanya/Antalya
Mimari Çağ:
Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu
Bugünkü Kullanımı:
Anıt
Koruma Durumu:
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Ziyaret Tarihi:
01.07.2023
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Cilvarda Burnu Manastırı Şapeli hakkında yer alan araştırma ve bilimsel sonuçlara ilişkin veri, görsel ve değerlendirmeler; Hatice ÖZYURT ÖZCAN’a ait olup, yazı kaynağı Alanya Kalesinde Üç Bizans Kilisesi makalesinden alıntılanmıştır. Yazı içeriği yukarıda ismi yazılı araştırmacıdan izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
antalyakulturenvanteri.com’da yer alan envanter bilgileri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Harita:
Fotoğraflar:
