Semahöyük (Bozhüyük); Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, 1963-1974 yılları arasında Machteld J. Mellink tarafından kazıları gerçekleştirilen Karataş (Semayük) Höyüğü’nün 1,90 km doğusunda, Elmalı ovası üzerinde kurulmuş olan Bozhüyük mahallesi merkezinde yer alan bir yerleşimdir. Höyük, Bozhüyük Camii’nin arkasında, yaklaşık 1.130 m yüksekliğinde bulunan bir tepelik üzerinde konumlanmaktadır.
Geçmişten günümüze kadar Bozhüyük’ün merkez mezarlığı olarak kullanılan höyüğün çevresinde ve üzerinde çok sayıda mezar bulunmaktadır. Elmalı ovasında yürütülen yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen Semahöyük’te şimdiye dek herhangi bir arkeolojik kazı yapılmamıştır. Höyük üzerinde çok sayıda eski mezar taşı yer almakta olup 1955 yılında yanına inşa edilen camide, devşirme malzeme olarak antik döneme ait taşlar ve bazı mezar taşları kullanılmıştır.
Yaklaşık 135 x 120 m boyutlarındaki höyük, tepenin eteğine doğru genişleyen bir alana yayılmaktadır. Mezarlık olarak kullanılması nedeniyle höyük fiziksel zarara uğramıştır. Höyüğün çevresinde ve yüzeyinde çok sayıda seramik parçasına rastlanmaktadır. Semahöyük (Bozhüyük), 2020 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” olarak ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Höyükler; eski yerleşim yerlerinin zamanla toprakla örtülüp tepe biçimine gelmiş hâli, genelde üst üste gelmiş çok evreli yerleşim birikimleridir. Günümüze en yakın tabaka en üstte olmak üzere, eskiye doğru uzanan bir katmanlaşma (stratigrafi) gösterirler. Genellikle 1-40 m yükseklikte ve 1.000-1.500 m genişlikte olabilirler; uygarlıkların araştırılmasında önemli referanslardır.
Höyükler; hüyük, öyük veya üyük adlarıyla da anılır. Kelime, tarihte ilk olarak “öyük” (yığma tepe) anlamında Dîvânu Lugâti’t-Türk’te geçmektedir. Eski Türkçedeki örüş- (yükselmek) veya öri/örki (yüksek) kökünden türediği düşünülmektedir.
Anadolu’da yaklaşık 20.000 höyük bulunduğu tahmin edilmektedir. Bilinen en büyük höyük ise Aksaray ili sınırları içindeki Yeşilova beldesinde yer alan Acemhöyük’tür.
Semahöyük (Bozhüyük) Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Semahöyük’e (Bozhüyük) ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün 13.03.2020 tarihli ve 10616 sayılı kararından derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
