Gilevgi Kalesi; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Elmalı-Korkuteli kara yolunun 20. kilometresinde, Çobanisa-Özdemir mahalleleri arasında yükselen 1.370 m rakımlı tepe üzerine Helenistik dönemde inşa edilmiş çokgen planlı bir kaledir. Kale yerleşiminin antik dönemdeki adı “Tymbriada” olup günümüzde Özdemir mahallesinin eski adı olan “Gilevgi” ismiyle anılmaktadır.
Gilevgi Kalesi’nde, surların içindeki yerleşim alanında arkeolojik kazı yapılmadığı için belirgin bir yapı izine rastlanmamıştır. Surların iyi korunmuş olmasına karşın kent içi kalıntının azlığı, buranın yalnızca askerî amaçlı kullanıldığına işaret etmektedir. Korkuteli yolunu net bir şekilde gözetleyen kale, ihtiyaç duyulduğunda savunma amaçlı stratejik müdahale yapılabilecek bir konuma sahiptir.
Kale surları, birbirine geçmeli yamuk ve düzgün blok taşlarla örülerek inşa edilmiş; dikdörtgen planlı gözetleme kuleleri sura bitişik olarak yapılmıştır. Kalenin Elmalı-Korkuteli kara yoluna bakan ön yüzü oldukça sağlam durumdayken Özdemir mahallesine bakan arka yüzü yıkılmış veya yarım bırakılmıştır.
Kaleye giriş kuzey cephedendir ve bu bölüm meyilli bir hatla ovaya inmektedir. Çokgen planlı kalenin sur duvarları, zemin ve ana kaya yüksekliğinden yararlanılarak inşa edilmiştir. 2 m kalınlığındaki sur duvarları çift yüzlü olup iki yüz arası moloz taş dolgudur. Sura dik veya geniş açıyla birleşen kare planlı kulelere dikdörtgen bir kapı ile geçilmektedir. Kule duvarları 1,20 m kalınlığında; kule boyutları ise 6,20 x 6,80 metredir.
Prof. Dr. M. Harrison, kalenin güneydoğusundaki vadi içerisinde Karaburun ve Kızılbel’e benzeyen bir tümülüsün varlığından söz etmiş; ancak bu tümülüs kaçak kazılarla tahrip edilmiştir. Prof. Dr. Cevdet Bayburtluoğlu tarafından yüzey araştırmaları yapılan Gilevgi Kalesi, 1982 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Gilevgi Kalesi Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Elmalı Arkeoloji Müzesi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Gilevgi Kalesi’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Prof. Dr. Cevdet BAYBURTLUOĞLU, Akan ATİLA, Sabri AYDAL ve Edip ÖZGÜR’e aittir ve Lykia ile T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
