Kızılbel Tümülüsü; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Elmalı’nın 3,5 km güneybatısında, Kışla mahallesi Kızılyer mevkisinde, günümüzde kurumuş olan Elmalı Gölü kenarında bölgeye hâkim 1.090 m yüksekliğindeki Karabelen tepesi üzerine MÖ 6. yüzyılda inşa edilmiş bir tümülüstür. Elmalı-Eskihisar yolu üzerinde bulunan Karabelen Tepesi, etraftan herhangi bir yükseltiyle engellenmemiş olup geniş bir alan içinde görülebilir durumdadır.
Kızılbel Tümülüsü, 1969 yılında kaçak kazılarla açığa çıkmış ve aynı yıl M. J. Mellink tarafından başlanarak 1975 yılına kadar sistemli kazılarla araştırılmıştır. Tümülüs; Pers hâkimiyeti altında yaşayan, ellili yaşlarda ve olasılıkla yaralanma sonucu yaşamını yitirmiş yerel bir beye aittir.
Geniş kalker bloklardan pseudo-poligonal teknikte inşa edilen mezar odası dikdörtgen planlıdır. Odanın boyutları doğu-batı doğrultusunda 2,45 m, kuzey-güney doğrultusunda 2,00 m; üçgen tavan yüksekliği ise 2,30 m’dir.
Mezara giriş, güneydoğudan tek bir kapı ile sağlanmaktadır. Kapı 1,00 m x 0,80 m boyutlarındadır. Kapı önünde sağ ve solda yer alan destek duvarları, mezar odası etrafındaki toprağı tutmak amacıyla yapılmıştır. Dromossuz (giriş koridorsuz) olan odanın tabanı da kalker bloklarla döşelidir. Mezar eşyası olarak yine kalkerden bir pedestal (kaide) ile üzerindeki kline (ölü yatağı) güneybatı köşede, ufak bir masa ise kuzeydoğu köşede yer alır.
Mezar duvarlarını oluşturan büyük kalker blokların iç yüzleri nitelikli bir taş işçiliğiyle düzenlenmiş; üzerleri kireçle sıvanarak sıva üzerine freskler yapılmıştır. Freskler tüm duvar yüzeylerini ve tavan bloklarını kaplamaktadır. Eğimli ve trapezoidal örgü, fresk işlemesine engel olmamıştır. Her duvar değişik ölçü ve oranlarda frizlerle kaplıdır.
Elmalı’nın en önemli arkeolojik değerlerinden biri olan Kızılbel Tümülüsü, 1988 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır. Tümülüs kazılarında ele geçen eserler ve meşhur fresklerin rekonstrüksiyonu Elmalı Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.
Kızılbel Tümülüsü Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Elmalı Arkeoloji Müzesi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Kızılbel Tümülüsü’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; İ. Akan ATİLA, Sabri AYDAL, Edip ÖZGÜR ve S. Gökhan TİRYAKİ’ye aittir ve T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
