Yenice Mezarlığı; Antalya ili, Korkuteli ilçesi sınırları içerisinde, Yazır Mahallesi Yenice Mevkii’nde, eski Antalya-Korkuteli kara yolunun solunda, Küçük Yenice Hanı’nın 120 metre güneydoğusunda yer alan bir mezarlıktır. Küçük Yenice Hanı’nın yol aşırı güneyinde, Evliya Çelebi’nin de varlığından söz ettiği bir çeşme yer almaktadır. Günümüzde çeşmenin kayda değer bir özelliği kalmamıştır. Zamanla çeşmenin arkasında bir hazire oluştuğu; hâlen ayakta kalabilmiş iki mezar ve bugün çeşmenin yakınına sıralanmış bazı mezar taşı parçalarından anlaşılmaktadır.
Yerlerinden oynatılmış mezar taşlarından Yanıkzade Ha…’ya ait 1 numaralı mezar taşının yazısı okunmaktadır. Mezar taşında; “O, yaratıcı ve ebedidir. Her canlı ölümü tadacaktır. Sonra bize döndürüleceksiniz. Merhum ve yargılanmış. Yanık.” yazılıdır.
Yanıkzadelerden bir diğer zata ait olduğu anlaşılan 2 numaralı mezar taşında ise; “O, yaratıcı ve ebedidir. Başarı Allah’tandır. Her canlı ölümü tadacaktır. Sonra bize döndürüleceksiniz. Merhum Yanıkzade” yazılıdır.
3 ve 4 numaralı mezar taşı parçalarında aynı yazılar okunmaktadır. Kitabenin Latin harfleri ile transkripsiyonu “Ruhuna Fatiha Sene 1213 (1798-99)” şeklindedir.
Yalnız, 4 numaralı mezar taşında okunabilen ilk kelime olan “ruhuna” kelimesinin başındaki (R) harfi silinmiştir. Bir önceki kelimenin son iki harfi olan (Y ve R) harfleri ise seçilebilmektedir.
5 numaralı mezar taşı sağlam durumdadır. Arapça ibareler de içeren bu mezar taşı üzerindeki kitabenin Arap harfleri ile metni ve Latin harfleri ile transkripsiyonu şöyledir: “Yüksek sesle ağlarım. Hiçbir beklentim gerçekleşmedi. Ey hasret! Bu ölümlü dünyada uzun bir yaşantım olmadı. Ey ayrılık! Ezelden beri benim kaderim bu imiş bilmedim…… hanedanından…… oğlu. Nakşibendî tarikatından, Hacı Yusuf Ağa’nın oğlu Şeyh…… Efendi ruhuna Fatiha. Sene 1243, Zilkade (13 Haziran 1826)”
6 numaralı mezar taşının yazıları oldukça özensizdir. Zamanla yıpranmış olduğu görülen bu kitabede seçilebilen kelimeler, ne yazık ki anlamlı bir bütün oluşturmamaktadır.
7 numaralı mezar taşı da sağlam durumdadır. 5 numaralı taşta olduğu gibi Arapça ibareler içeren kitabenin Arap harfleri ile metni ve Latin harfleri ile transkripsiyonu şöyledir: “O diri ve ebedidir. Dağların zirvesinde oturuyorum, ovaya (bozkıra, çöle) ihtiyaç kalmadı. Ölüm şerbetini içtim, Lokman’a ihtiyaç kalmadı. Yaralarımın tamamı iyileşti, cerraha ihtiyaç kalmadı. Şerefli Beylerbeyi, Saygıdeğer. Eski Menteşe Sancağı yöneticisi, Merhum İbrahim Paşa’nın ruhu için Fatiha. Sene 1229 / 1814”
Bu mezar taşının; 1229 (1814) yılında vefat eden, “mirmiran” (beylerbeyi) rütbesiyle “Menteşe Sancağı” mutasarrıflığı yaptığı belirtilen İbrahim Paşa’ya ait olduğu anlaşılmaktadır. Tarihî kaynaklar, 1813 yılında Menteşe mutasarrıfı olan ve Menteşe’yi bir mütesellim aracılığı ile idare eden bir İbrahim Paşa’dan söz etmektedir. 1813-1814 yıllarında, Teke Sancağı (merkezi Antalya) Mütesellimi Mehmed Ağa ile oğlu İbrahim Ağa, merkezden gönderilen emirlere itaat etmedikleri için asi ilan edilmişlerdir. İbrahim Ağa, üzerine sevk edilen Karaman Valisi Vezir Ali Paşa’nın kuvvetlerini bozguna uğratmıştır. İsyanın bastırılması için görevlendirilen Kaptan-ı Derya Hüsrev Paşa’ya verilen gizli bir emirle, Ali Paşa’nın Limni Adası’na sürülerek yerine Menteşe Mutasarrıfı İbrahim Paşa’nın vezirlik rütbesiyle atandığı bildirilmiştir. 29 Zilhicce 1229 (12 Aralık 1814) tarihli bu arşiv belgesinden, tam bu sırada İbrahim Paşa’nın vefat ettiğini; Karaosmanzade’nin, İzmir Voyvodası Kâtibzade’nin ve Kızılhisar Mütesellimi Ömer Bey’in hemen sefere katılmaları emredilmiştir. Bu mezar taşının sahibi, yukarıda sözü edilen arşiv belgesinde adı geçen ve vezir unvanıyla Karaman Valiliği görevine başlayamadan, belki de bu atamayı hiç öğrenemeden ölen Menteşe Mutasarrıfı İbrahim Paşa olmalıdır.
Yenice Mezarlığı Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Büyükşehir Belediyesi
T.C. Antalya İl Özel İdaresi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Yenice Mezarlığı’na ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Rahmi Hüseyin Ünal tarafından gerçekleştirilmiş olup “Antalya-Korkuteli Kervan Yolu Üzerinde Üç Han” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
