Sinan-ı Ümmi Hz Türbesi; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Camiatik Mahallesi Sinanümmi mevkisi üzerinde bulunan; Halvetiyye tarikatının Mısriyye kolunun kurucusu Niyazi-i Mısrî’nin şeyhi Sinan-ı Ümmi adına inşa edilmiş türbedir. 1657’de Elmalı’da vefat eden Sinan-ı Ümmi’nin kabri, kendi adıyla anılan caminin kıble tarafına bitişik konumdaki türbededir. 1926’da yıktırılan eski türbenin yerine 1959 yılında yenisi yapılmış olup günümüzde bir ziyaret yeridir.
Tam adı Yusuf Sinan-ı Ümmi olup daha çok “Ümmi Sinan” veya “Sinan-ı Ümmi” adıyla anılmıştır. Elmalı’da doğan Sinan-ı Ümmi’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte bazı kaynaklardan hareketle 1563-1567 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. İlk ilmi tahsilini yöredeki medreselerde tamamlayan Sinan-ı Ümmi; tasavvufi ve manevi terbiyesini ise Halvetiyye tarikatı şeyhlerinden Vahib-i Ümmi’nin talebesi olan ve Finike Turunçova’da, Alacadağ’da medfun bulunan Eroğlu Nuri Hazretlerinden almıştır. Bir müderris olarak ilmi birikimiyle yörede çeşitli vesilelerle halka vaaz ve nasihatlerde bulunmuştur. Diğer yandan tekkesinde, müritlerini Hakk’a vuslata hazırlayan ahlaki, manevi ve tasavvufi bir eğitim vermiştir. Böylece tarikatı ve tekkesiyle hem halka belli seviyede dinî bilgileri öğretmiş hem de talipleri tasavvuf yolunda irşat etmiştir.
Sinan-ı Ümmi, Halvetilik’te usul sayılan yedi esmayı şeyhi Eroğlu’ndan almış; onun vefatından sonra da “füru” denilen beş esmayı Vahib-i Ümmi’nin diğer halifesi Şeyh Ömer Mazharî’den tamamlamıştır. Şeyh Süleyman (Hakîrî) ve Selami Halil adında iki oğlunun bulunduğu ve her ikisinin de babasından hilafet alarak tekke şeyhi oldukları bilinmektedir. Yusuf Sinan-ı Ümmi’nin Türkçe iki eseri vardır: “Kutbü’l-Maani”, tasavvuftaki devir nazariyesini anlatan mensur bir eserdir. İkinci eseri “Divan-ı İlahiyat” adlı manzumesi ise içinde iki yüz kadar ilahi ve nutk-ı şerif bulunan mürettep bir divan olup günümüz harfleriyle de basılmıştır.
Yusuf Sinan-ı Ümmi’nin yetiştirdiği en büyük değer, hiç şüphesiz Niyazi-i Mısrî’dir. Yusuf Sinan’dan sonra bu yolun manevi makamını o temsil etmiş; fikir ve telkinleriyle, yazmış olduğu otuzdan fazla tasavvufi eseriyle insanlar üzerinde büyük tesirler bırakmıştır. Ondan başka, yukarıda isimlerini andığımız iki oğlu ile birlikte Muslihuddin Mustafa Uşşaki, Gülaboğlu Muhammed Askeri, Ahmed Mattai ve Müfti Derviş (Çavdaroğlu Ahmed) onun yetiştirdiği meşhur talebelerdir.
Sinan-ı Ümmi Hz Türbesi Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Büyükşehir Belediyesi
T.C. Antalya İl Özel İdaresi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Sinan-ı Ümmi Hz Türbesi’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Durmuş Altan, Ahmet Bilal Başköylü, Mustafa Çelik ve Saliha Cansu Durdemir tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Elmalı Belediyesi – Kadim Şehir Elmalı” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
