Vâhib-i Ümmî Hz Türbesi; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Toklular Mahallesi Pınar Başı mevkisi üzerinde bulunan; Halvetiyye tarikatının Ahmediyye koluna bağlı Elmalı Halvetilerinin piri Vahib-i Ümmî adına inşa edilmiş türbedir. Tam adı Abdülvehhâb el-Ümmî el-Elmalılı el-Halvetî’dir. Şiirlerinde çokça kullandığı mahlası olan Vâhib-i Ümmî ismiyle tanınır. Lakabı “Ümmî” olmakla birlikte bu ümmiliğin okuryazarlıkla bir ilgisi bulunmamakta; aksine tasavvufi manada yüksek irfan sahibi yüce bir zat olduğuna işaret etmektedir.
Elmalı’da doğan Vâhib-i Ümmî’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. İlk ilmi tahsilini yöredeki medreselerde tamamlayan Vâhib-i Ümmî, tasavvufi ve manevi terbiyesini ise Halvetiyye tarikatının Ahmediyye kolunun piri, Manisalı Yiğitbaşı Veli Ahmed Şemseddin-i Marmaravî’den almış ve ona intisap etmiştir.
Marmaravî’nin vefatıyla birlikte Elmalı, Vâhib-i Ümmî aracılığıyla bir tarikat merkezi hâline gelmiş ve yaklaşık üç asır bu konumunu sürdürmüştür. Bazı şiirlerinde artık oturup kalkamayacak kadar yaşlanmış olmasından şikâyet etmesinden, Vâhib-i Ümmî’nin yaklaşık 110-120 yıllık uzun bir ömür sürdüğü anlaşılmaktadır.
Hicri 1 Şaban 1004’te (miladi 1595) memleketi Elmalı’da vefat etmiştir. Pınarbaşı mevkisindeki türbesi hâlen bir ziyaret yeridir. Vaktiyle eğitim ve irşat faaliyetlerini sürdürdüğü -bugün medfun bulunduğu mezarının bitişiğindeki- hangâhı, türbesiyle birlikte 1925 yılında dönemin Varidat-ı Hususiye (Mal Müdürü) memuru tarafından yıktırılmıştır. Yıllar sonra tekrar yaptırılan türbesinde, kendisiyle birlikte eşi ve iki çocuğunun mezarları da bulunmaktadır.
Vâhib-i Ümmî Hz Türbesi Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Büyükşehir Belediyesi
T.C. Antalya İl Özel İdaresi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Vâhib-i Ümmî Hz Türbesi’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Durmuş Altan, Ahmet Bilal Başköylü, Mustafa Çelik ve Saliha Cansu Durdemir tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Elmalı Belediyesi – Kadim Şehir Elmalı” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
