Elmalı Yeni Hamam; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, İplikpazarı Mahallesi Taşçılar mevkii üzerine 1340 yılında (H 1340 / M 1923), Geç Osmanlı Dönemi’nde inşa edilmiş; plan bakımından Elmalı Bey Hamamı’nın küçültülmüş bir modelidir. Hamam, uzun süredir kullanılmaması nedeniyle oldukça harap durumdadır. Halk arasında “Yeni Hamam” adıyla bilinmektedir.
Plan tipi olarak Bey Hamamı’nın küçültülmüş bir örneğidir. Yapı malzemesi olarak tuğla, taş ve ahşap kullanılmış olup duvarların üzeri sıvanmıştır. Dikdörtgen formlu, tek kanatlı ahşap giriş kapısından soğukluk bölümüne girilmektedir. Bu bölümün tavanı ahşap olup üzeri orijinalinde kiremit kaplıyken bugün metal örtü ile yenilenmiştir. Giriş kapısının iki yanında basit ahşap korkuluklarla odacıklar oluşturulmuştur. Ortada betonarme, fıskiyeli bir havuz bulunmaktadır. Bu kısımdaki pencereler içten yuvarlak kemerli, dıştan dikdörtgen formludur. Giriş kapısı üzerindeki taş kitabede yapının 1340 (M 1923) yılında inşa edildiği yazmaktadır. Bu bölümden yuvarlak kemerli bir açıklık ile üç bölüm hâlindeki ılıklığa geçilmektedir. Bu bölümün üzeri ortada; yuvarlak aydınlatma delikleri bulunan bir kubbe, yanlarda ise beşik tonozlar ile kapatılmıştır. Kubbeli bölümün iki yanındaki beşik tonozlu kısımlarda “U” şeklinde ahşap oturma yerleri bulunmaktadır.
Ilıklığın orta kısmına açılan yuvarlak kemerli bir açıklık ile geçişi sağlanan sıcaklık bölümü; ortada merkezi bir kubbenin örttüğü alan ve bu kısmın dört yanında birer yuvarlak kemerle orta kısma açılan, beşik tonozla örtülü dört eyvandan oluşmaktadır. Haçvari bir plan meydana getiren sıcaklık eyvanlarının köşelerinde, pandantifli kubbelerle örtülmüş dört adet halvet hücresi yer alır; bu hücreler köşelerindeki yuvarlak kemerli kapılarla orta kısma açılmaktadır. Ortadaki merkezi kubbenin tam altında, kare prizma şeklinde ve köşeleri pahlanmış bir göbektaşı yer almaktadır. Ilıklık ile sıcaklık geçişini sağlayan eyvan dışındaki diğer üç eyvan ve dört halvet bölümünde; toplam yedi adet, üzeri geometrik ve bitkisel motiflerle süslenmiş mermer kurna bulunmaktadır.
Elmalı Yeni Hamam, 2005 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Elmalı Yeni Hamam Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Elmalı Yeni Hamam’a ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Melike Gül, Utku Oğuz ve Özden Oflu tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
