Kırk Merdivenler; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, 15. yüzyılda Antalya’yı işgal ve tahrip eden Venedikliler tarafından yapıldığı düşünülen, Yat Limanı ile Antalya Kalesi (Kaleiçi) arasında ulaşımı sağlayan 44 basamaktan oluşan merdivenlerdir. Halk arasında “Kırk Merdivenler” adıyla bilinmektedir.
Limanın önemi sayesinde Mısır ile dönemin Antalyası arasındaki yoğun ticaret nedeniyle 15. yüzyılda kenti işgal ve tahrip eden Venedikliler tarafından yapıldığı düşünülen 44 taş basamaklı merdivenler, günümüzde de Yat Limanı ile Kaleiçi arasındaki ulaşımı sağlayan önemli güzergâhlardan biridir. Yat Limanı’nın yaklaşık orta noktasında bulunan basamaklar, yerleşimin akropolü niteliğindeki kuzey bölümünün liman tarafındaki sur duvarları boyunca uzanmaktadır. En üst noktada Kaleiçi’ne girişi sağlayan ve Geç Osmanlı Dönemi’ne kadar varlığı bilinen anıtsal bir kapıdan ne yazık ki günümüze bir eser kalmamıştır.
1671-1672 yıllarında kenti ziyaret eden Evliya Çelebi, bu kapıyı “Büyük Liman Kapısı” olarak tanımlar ve kapının üstünde “frenkpesend bir derviş” tasvir edildiğini aktarır. Bu tasvirin, günümüzde Antalya Müzesi’nde korunan ve başının etrafında Yunanca “Gabriel” yazısı bulunan kanatlı bir melek figürünün resmedildiği Erken Doğu Roma (Bizans) Dönemi kabartması olduğu düşünülmektedir. Olasılıkla kentin o dönemdeki en büyük Hristiyanlık yapısı olan Panagia Kilisesi’nin (Kesik Minare) ambon korkuluklarına ait olan bu kabartma üzerindeki Cebrail figürünün sağ elindeki madalyon içinde, olasılıkla Osmanlı Devleti Dönemi’nde Arap harfleriyle yazılmış “Allah” ifadesi yer almaktadır.
Kırk Merdivenler, 1983 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır.
Kırk Merdivenler Genel Bilgiler:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Kaynakça:
Kırk Merdivenler’e ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Kaleiçi Old Town (www.kaleicioldtown.com) verilerinden yararlanılarak Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi kapsamında derlenmiş ve hazırlanmıştır.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2026)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
