Kapıkaya Antik Dönem Sur Duvarı; Antalya ili, Döşemealtı ilçesi sınırları içerisinde, Termessos’un 5 km kuzeydoğusunda, Kapıkaya mevkisinin doğu-batı aksı üzerine Helenistik Dönem’de, MÖ 333 yılında Büyük İskender’in istilasından korunmak amacıyla Termessos’un giriş kısmına inşa edilmiş bir savunma yapısıdır. Döşemealtı ve Korkuteli ilçelerinin sınırını oluşturan sur duvarının içinden Antalya-Korkuteli kara yolu geçmektedir. Yenicedere Boğazı’ndan Termessos ve Attaleia’ya bağlanan antik yol, 1990’lı yıllarda açılan Antalya-Korkuteli kara yolu yapımı sırasında ağır tahribata uğratılmış olup bu yolun bir bölümü sur duvarının içinden geçmektedir.
Sur duvarı, topoğrafyaya hâkim stratejik bir sırt üzerine konumlandırılmıştır. Yapı duvarlarında ağırlıklı olarak izodomik blok taş örgü tekniği kullanılmıştır. Düzgün kesilmiş yerel kireç taşı blokların yüzeyinde bosajlı rustik işçilik tercih edilmiş, blok kenarları ise kusursuz bir kenetlenme sağlayacak şekilde kaba yonu alanlarla çerçevelenmiştir. Sur hattı boyunca devam eden kademeli duvar kurgusu ve dışa çıkıntı yapan dikdörtgen planlı kule yapılanması, cepheye savunma derinliği kazandırmaktadır. Duvar kotlarının üst kısımlarında yer yer görülen profilli silme ve korniş hatları, yapının askerî işlevinin yanı sıra anıtsal bir mimari programa sahip olduğunu göstermektedir. Kulelerin üst bölümünde yer alan küçük boyutlu dikdörtgen açıklık, iç mekâna erişim veya gözetleme ve savunma işlevli bir geçiş açıklığı olarak kurgulanmıştır.
Termessos’un güvenliğini sağlayan ve MÖ 333 yılında Büyük İskender’in kuşatmasını engelleyen surlar, zaman içerisinde sel ve depremler nedeniyle yıkılmıştır. 1993 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınan surlar, 2017-2018 yılları arasında T.C. Antalya Valiliği tarafından restore edilmiştir.
Kapıkaya Antik Dönem Sur Duvarı Genel Bilgiler:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Kaynakça:
Kaplan, O. D. (2016). Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi. Antalya Kültür Varlıkları Envanteri. antalyakulturenvanteri.com
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2019)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
