Göktaş Kalesi; Antalya ili, Kemer ilçesi sınırları içerisinde, Ulupınar Deresi’nin güneyinde, Omurga Dağı’nın kuzey yamacında, deniz seviyesinden yaklaşık 170-175 metre kotunda, Göktaş mevkisinde yer alan ve 20 metre kadar dik yükselen bir kayanın üzerine Helenistik Dönem’de inşa edilmiş bir kaledir. Yaklaşık 900-1.000 metrekare alan üzerine kurulmuş olan kale; Geç Roma (Bizans) Dönemi de dâhil olmak üzere Osmanlı Dönemi’ne kadar kullanılmıştır.
Göktaş Kalesi, Olympos ve Yanartaş yolunun bulunduğu Ulupınar Deresi’ne hâkim bir noktada yer almakta olup Çıralı sahilini görmektedir. Merkezinde Helenistik Dönem’e ait duvarların izlendiği kalenin savunma duvarlarının bir kısmı, ana kayanın hafifçe düzeltilmesiyle oluşturulmuştur. Kaleye ulaşım, blok kayadan oyulmuş ve çoğu hâlen sağlam olan merdivenlerle sağlanır. Kaleye 1,2 metre genişliğindeki bir kapıdan girilmektedir.
Kale, tamamen doğal kayaya oyularak eğimli formlarla inşa edilmiştir. Kalenin inşasında erken döneme ait toplama malzemeler de bulunmaktadır. Kalenin zirvesinde, Helenistik Dönem’e ait beş mekânlı yapı kalıntıları mevcuttur. Daha büyük ve oval planlı olan I numaralı mekânın güneydoğusunda; çapı 112 cm olan, in situ (yerinde) olmayan taşınabilir bir ezgi taşı ile 3×3 metre ölçülerinde küçük bir sarnıç yer almaktadır.
Kale girişinin güneyinde; III ve IV numara olarak adlandırılan, dörtgen plan tipi gösteren ve bitişik inşa edilmiş iki oda bulunur. IV numaralı mekânın güneybatı köşesi ile ortak duvara sahip, dörtgen planlı V numaralı büyük bir mekân daha vardır. V numaralı mekânın güneyi sur duvarlarıyla oluşturulmuştur.
Göktaş Kalesi’nin Helenistik Dönem’e ait bölümü yalnızca I numaralı mekânın batı köşesinde, kuzey-güney yönünde uzanan duvarda ve V numaralı mekânda izlenebilmekle birlikte kalenin Helenistik Dönem’e ait duvarların üzerine inşa edildiği anlaşılmaktadır. Göktaş Kalesi, 1991 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” ilan edilerek yasal koruma altına alınmıştır.
Göktaş Kalesi Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Göktaş Kalesi’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Orhan Artvur, Sabri Aydal, İsmail Akan Atila ve Elif Özer tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri” ile “Olympos ve Zeniketes’in Kalesinin Lokalizasyonu” adlı eserlerden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
