Gazipaşa Şekerhane Av Köşkü; Antalya ili, Gazipaşa ilçesi sınırları içerisinde, antik Kilikya bölgesinin önemli kentlerinden Selinus antik kentinin bulunduğu tepenin eteğine Roma döneminde inşa edilmiş bir anıt mezardır. Dikdörtgen planlı yapı, 13. yüzyılda manzaranın güzelliği ve çevredeki av olanaklarından yararlanmak amacıyla Selçuklu döneminde av köşküne dönüştürülmüştür. Yöre halkınca; “Şekerhane” veya av yeri anlamına gelen “Şikârâne Köşkü” adlarıyla anılmaktadır.
Yapı, nekropol alanının kuzeybatısında, 80 m² bir alanı kapsayan ve dört tarafı temenos duvarı ile stoalarla (sütunlu galerilerle) çevrili bir alanın ortasında iki katlı olarak inşa edilmiştir. Sütun sıraları dört tarafını kuşatır. Bu alanın ortasında, dikdörtgen planlı, ikinci katı yıkılmış ancak alt katı korunabilmiş bir yapı yer alır. Alanın ve yapının girişi kuzey yönündedir. Üst katta ince damarlı beyaz mermer, alt katta ise kum taşı kullanılmıştır.
Kutsal alana giriş temenos duvarının kuzeyindedir; anıtın girişi de aynı yöndedir. Bu kapıdan küçük bir koridorla üstü beşik tonozla örtülü bir odaya geçilir. Odanın güneyinde üst kata çıkışı sağlayan basamaklar vardır. Girişin bulunduğu cephede dikdörtgen formda, önü kemerli bir niş yer alır. Bu nişin simetriğinde de üst kata çıkan basamakların izi görülür. Yapı orijinalinde sarı renkli ince bir sıva ile kaplıyken taşların bağlantı yerleri kırmızı renkli çizgilerle gösterilmiştir. Kuzeydeki basamak izlerinin yanında bu detaylar kısmen görülebilmektedir. Girişteki koridorda da geometrik desenli duvar resimleri günümüze dek az da olsa korunabilmiştir. Anıta kuzey ve doğu kısımlarında küçük duvarlar eklenmiş; İslami devirlerde devşirme malzemelerle yeniden yapılarak depo olarak kullanılmıştır.
Roma İmparatoru Trajanus, Part seferinden Roma’ya dönerken MS 117’de Selinus’ta ölmüştür. Cesedi yakılarak külleri Roma’ya götürülen Trajanus adına Selinus’ta bir anıt mezar (kenotaf) inşa edilmiştir. Bu nedenle Selinus’un ismi sikkelere “Kutsal Şehir Selinus Trajanopolis” olarak yazılmıştır. İki katlı olan bu yapının alt katı köşk, üst katı ise tapınak olarak kullanılmıştır. Yapı, 13. yüzyılda Selçuklular tarafından av köşküne dönüştürülmüştür. Gazipaşa Şekerhane Av Köşkü, 1987 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Gazipaşa Şekerhane Av Köşkü Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Gazipaşa Şekerhane Av Köşkü’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; İ. ÜNLÜSOY, İ. A. ATİLLA, M. TÜRKMEN, A. ÖNCE ve A. KİRACIOĞLU’na aittir ve T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
