Sıçan Adası; Antalya ili, Konyaaltı ilçesi sınırları içerisinde, Antalya Körfezi’nde, kıyıya yaklaşık 1 km mesafede yer alan, üçgen biçimli ve kayalık yapıya sahip küçük bir adadır. Adanın yüzölçümü yaklaşık 0,04-0,15 km² arasında değişmektedir. Ada, tarih boyunca Nesos Lyrnateia, Reşat Adası, Güvercin Adası ve Sıçan Adası adlarıyla anılmıştır. “Lyrnas Adası” anlamına gelen adını, günümüzde Beldibi Hayıtlı Göl Mevkii yakınlarında yer alan Lyrnas Antik Kenti’nden aldığı düşünülmektedir.
Tamamı doğal kaya oluşumlarından meydana gelen adanın topografyası engebeli olup en yüksek noktası deniz seviyesinden yaklaşık 15-20 m yüksekliktedir. Batı kıyısı nispeten sığ olup deniz tabanı kumludur; bu kesimde su derinliği yaklaşık 8 m civarındadır. Doğu kıyısı ise daha dik bir yapıya sahiptir ve su derinliği kısa mesafede 22 m’ye kadar ulaşmaktadır. Bu bölgede bir deniz mağarası bulunmaktadır. Kalıcı yerleşimin bulunmadığı adada bitki örtüsü, kıyı koşullarına uyum sağlamış bodur çalılar ve maki türleriyle sınırlıdır. Ada, ekolojik açıdan düşük yoğunluklu kuş popülasyonuna da ev sahipliği yapmaktadır.
Sıçan Adası, tarihsel kaynaklarda farklı isimlerle anılmıştır. Pseudo-Skylax adadan “Lyrnateia” olarak söz etmiştir. İtalyan denizcilere yol gösteren bahriyenamelerde “Renathia” ve “Aratia” adlarıyla geçen ada, Pîrî Reis tarafından “Güvercin Adası” olarak kaydedilmiştir. Ada üzerinde çalışmalar gerçekleştiren Prof. Dr. Mustafa Adak ise Roma Dönemi’nde adanın, “çekirge adası” anlamına gelen Attelebusa adıyla anıldığını ileri sürmüştür.
18. ve 19. yüzyıl kaynaklarında “Reşat Adası” adıyla anılması nedeniyle, adada köle ticaretinin yapılmış olabileceği düşünülmektedir. Adanın zirvesinde, Helenistik Dönem’de inşa edilmiş bir gözetleme kulesi yer almakta olup bu noktadan Antalya ve Akdeniz kıyıları geniş bir görüş alanı içinde izlenebilmektedir. Kulenin sahile bakan yamacında birkaç yapı kalıntısı ile su sarnıçları bulunmaktadır. Adanın sahile bakan bölümünde, denize paralel uzanan ve Doğu Roma (Bizans) Dönemi’nde inşa edildiği düşünülen bir koruma duvarı yer almaktadır. Osmanlı Devleti Dönemi’nde de kullanıldığı anlaşılan adanın, bir deniz garnizonu olarak iskân edildiği değerlendirilmektedir.
Sıçan Adası Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Sıçan Adası’na ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Mustafa ADAK’a aittir ve Sıçan Adası’nın Sırrı adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma ve kazı sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
