Yüksekkemer Su Kemeri; Antalya ili, Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, MS 2. yüzyılda Roma İmparatorluk Dönemi’nde Manavgat (Melas) Nehrinin Dumanlıyar Kaynağını Side’ye taşımak amacıyla yapılmış 35 km uzunluğundaki Oymapınar-Side Su Yolu güzergâhı üzerine inşa edilmiş bir su kemeridir. Halk arasında “Yüksekkemer” adıyla bilinen su kemeri, Bucakşeyhler Mahallesi’ne giden yolun hemen yanında, kırsal bölgede bir tarlanın bitişiğinde yer almaktadır.
Yüksekkemer Su Kemeri 213 metre uzunluğundadır. Yapının ilk inşa edildiğinde 11 adet kemere ve yüksek ayaklara sahip olduğu belirtilmektedir. Su yolu güzergâhında yer alan su kemerleri arasında yüksek yapısıyla farklılık göstermektedir. Yapı malzemesi olarak kesme taş bloklar ve Roma betonu kullanılmıştır. Yığma yapım tekniğiyle inşa edilen su kemerinde, Roma betonu ile hazırlanmış dolgu harcının üzeri opus quadratum duvar örgüsüyle kaplanmıştır. Kemer, geç dönemde onarım görmüştür.
Kemerin günümüzde 9 ayak kalıntısı ayaktadır; bunlardan 5 ayağı ve 4 kemeri günümüze sağlam ulaşmıştır. Bucakşeyhler Mahallesi’nde yer alan tonoz örtülü su kanalı ve su tüneli girişi ile Mecitler Tepesi’nde yer alan tonoz örtülü su kanalı girişi günümüzde görülmemektedir. Su yolunun MS 6. yüzyıldan sonra onarım görmediği ve kullanılmadığı tahmin edilmektedir. Günümüzde 5 sağlam ayağının ve 4 kemerinin mevcut olması; malzeme kalitesinden veya tasarım hatalarından kaynaklanan ağır hasarların oluşmadığını göstermektedir. Su kemerinin yapımında kullanılan kesme taş bloklarda yıpranmalar meydana gelmiştir. Su kemerinin üzerinden geçen su kanalı ise günümüzde tamamen yıkılmıştır.
Yüksekkemer Su Kemeri; 28 Temmuz 2021 tarihinde Manavgat’ta çıkan, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçen ve Antalya’nın doğu ilçelerinde etkili olan Manavgat Yangını’ndan büyük zarar görmüştür.
Yüksekkemer Su Kemeri, 1981 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır.
Yüksekkemer Su Kemeri Genel Bilgiler:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
DSİ 13. Bölge Müdürlüğü
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Kaynakça:
Erki, Burcu. (2024). Antik Side Su Yolu’nun Koruma Sorunlarının Değerlendirmesi. Ankara: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
Fotoğraflar:
Orhan Deniz Kaplan (2017)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
