Gedelma Kalesi; Antalya ili, Kemer ilçesi sınırları içerisinde, Kuzdere Mahallesi Gedelme Yaylası’nın kuzeybatısında, MS 9. yüzyılda, Doğu Roma (Bizans) Dönemi’nde inşa edilmiş bir kaledir. Halk arasında; tahıl deposu, tahıl kurutma, tahıl koruma ve hububat çukuru anlamlarına gelen “Kadrema” ismi zamanla “Gedelme” adına dönüşmüş ve adını Kemer’in Kuzdere Mahallesi’ne bağlı Gedelme Yaylası’na vermiştir.
Kale, toplama taş ve harç ile inşa edilmiş olup büyük oranda burç yüksekliğindeki dış duvarları günümüze kadar ulaşmıştır. Kalenin iç kısmı bakımsızlık nedeniyle çalı ve dikenlerden dolayı güçlükle gezilebilmektedir. Kalenin kuzeyi ile batısında iki adet yeraltı geçidi bulunmaktadır. Bunlardan batıda bulunanın dibinde su olduğu yöre halkınca belirtilmektedir. Kale dışında; kalenin kuzeyinde ve güneybatısında, takriben 500 metre uzaklıkta iki adet şapel kalıntısına; ayrıca Aktopraklık mevkisi olarak bilinen yerde çiftlik olarak değerlendirilebilecek kalıntılara rastlanmıştır.
Depo-kale niteliğine sahip olan Gedelma Kalesi, bölgede bulunan pek çok antik kentin, özellikle de kıyı şeridindeki kentlerin yiyecek ihtiyacını önemli oranda karşılayan bir merkez görevini üstlenmiştir. Gedelma Kalesi surları içerisinde girişi kapanmış bir mağara ve kale surlarının dibinde 2.500 yaşın üzerinde bir çınar ağacı bulunmaktadır.
Gedelme çınar ağacı; 28 metrelik boyu, 4,54 metrelik çapı ve 14,26 metrelik çevre genişliğiyle dikkat çekmektedir. Gedelma Kalesi ve çevresi, 1993 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Gedelme Kalesi Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Elmalı Arkeoloji Müzesi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Gedelme Kalesi’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Orhan Artvur, Sabri Aydal ve İsmail Akan Atila tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
