Çaykenarı Höyüğü-2; Antalya ili, Korkuteli ilçesi sınırları içerisinde, Çaykenarı Mahallesi’nin 2 kilometre güneydoğusunda, çayın 950 metre doğusunda, ova yüzeyinden 830 metre yükseklikte yer alan bir yerleşim yeridir. Henry Ormerod tarafından saptanan I numaralı Çaykenarı Höyüğü’nün güneydoğusunda yer alan höyük, James Mellaart tarafından “Çaykenarı 2 Höyüğü” olarak kayıt altına alınmıştır.
Höyük günümüzde mezarlık olarak kullanılmaktadır. Höyüğün üzerinde Çaykenarı Mahallesi’nin mezarlığı bulunmaktadır. Eski mezarların yer aldığı höyük üzerinde günümüzde de defin işlemleri yapılmaya devam edilmektedir. Höyüğün kuzeydoğu yamacında, toprak çekilmesi sonucu oluşmuş yaklaşık 5 m yüksekliğinde bir kesit vardır. Ova üzerinde kendini gösteren höyüğün sınırlarında çam ağaçları yetişmiş olup çevresine mezarlık duvarı örülmüştür. Höyüğün bulunduğu ovada tarım yapılmaktadır. Arkeolog James Mellaart tarafından Korkuteli ve çevresinde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen höyük, Çaykenarı adıyla bilim dünyasına kazandırılmıştır. James Mellaart, toplamış olduğu çanak çömleklerden ötürü höyüğü Kalkolitik Çağ’a tarihlendirmiştir. Çaykenarı, kendine özgü idolleri ile ünlenmiş bir yerleşmedir. Ancak burada bulunduğu iddia edilen idollerin; Çaykenarı I’den mi yoksa II numaralı höyükten mi geldiği net değildir. Olasılıkla, tahrip edilen II numaralı höyükten geldiği düşünülmektedir.
Höyükler; eski yerleşim yerlerinin zamanla toprakla örtülüp tepe biçimine gelmiş hâli, genelde üst üste gelmiş çok evreli yerleşim birikimleridir. Günümüze en yakın tabaka en üstte olmak üzere, eskiye doğru uzanan bir katmanlaşma (stratigrafi) gösterirler. Genellikle 1-40 m yükseklikte ve 1.000-1.500 m genişlikte olabilirler; uygarlıkların araştırılmasında önemli referanslardır.
Höyükler; hüyük, öyük veya üyük adlarıyla da anılır. Kelime, tarihte ilk olarak “öyük” (yığma tepe) anlamında Dîvânu Lugâti’t-Türk’te geçmektedir. Eski Türkçedeki örüş- (yükselmek) veya öri/örki (yüksek) kökünden türediği düşünülmektedir.
Anadolu’da yaklaşık 20.000 höyük bulunduğu tahmin edilmektedir. Bilinen en büyük höyük ise Aksaray ili sınırları içindeki Yeşilova beldesinde yer alan Acemhöyük’tür.
Çaykenarı Höyüğü-2 Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Çaykenarı Höyüğü-2’ye ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; tayproject.org internet sitesinden derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
