Sillyon Köprüsü (Ayvalıkemer); Antalya ili, Serik ilçesi sınırları içerisinde, Sillyon Antik Kenti’nin 1.400 metre güneybatısından geçen Koducak (Sillyon) Çayı üzerinde, Sillyon-Perge güzergâhında MS 2. yüzyılda, Roma Dönemi’nde inşa edilmiş üç kemerli bir köprüdür. Halk arasında “Ayvalı Kemer” adıyla bilinmektedir.
Traverten bloklar kullanılarak inşa edilen köprü; 41 metre uzunluğunda, 4,65 metre genişliğinde olup üç kemerden oluşmaktadır. Köprünün tabliyesi, yarım daire formlu üç kemerin merkezinde yer alan ve diğer ikisinden daha büyük boyutlu olan kemer açıklığı üzerinde en yüksek noktasına ulaşmaktadır. Güneybatıdaki kemer açıklığının zeminindeki kalıntılardan, temelin inşasında kesme taş blokların kullanıldığı anlaşılmaktadır. Harç kullanılmadan üst üste oturtulan rektagonal (dikdörtgen) bloklarla oluşturulan kemer ayakları, herhangi bir düzlem ya da platform oluşturulmadan doğrudan temel üzerine oturmaktadır. Kemer ayakları üzerinde yükselen yarım daire formlu kemerler, sırayla üst üste koyulan kemer bloklarıyla inşa edilmiştir.
Kemer açıklıkları arasında kalan alanı kaplayan tempan duvarı, günümüze oldukça tahrip olmuş halde ulaşsa da mimari düzenin anlaşılması için yeterli veriyi sağlamaktadır. Köprünün cephe duvarlarında, kemer başlangıç seviyesine kadar aynı yükseklikteki bloklar kullanılırken; bu seviyeden sonra sırasıyla bir sıra yüksek ve bir sıra daha alçak bloklar kullanılarak pseudo-isodomos (yalancı eşit sıralı) örgü uygulanmıştır. Tempan duvarı üst bitiminde profil ya da silmeli korniş bloklarının bulunmayışı, korkuluk bloklarının doğrudan tempan duvarı üzerine oturtulduğunu göstermektedir.
Alacaharman Pınarı kaynağından çıkan ve köprü altından geçen Koducak Çayı, antik dönemde Sillyon Çayı olarak anılmıştır. Koducak Çayı üzerinde tek başına bulunmayan Ayvalı Kemer Köprüsü’nün güzergâhında; günümüzde tamamen tahrip olmuş “Gâvur Kemeri” ve “Süleyman Ağa Kemeri” adında iki köprü kalıntısı daha bulunmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde maruz kaldığı dış etkenlerden dolayı oldukça tahrip olan köprünün; bazı blokları yerinden oynayan kemerleri ile memba (su geliş yönü) cephesindeki tempan duvarı bloklarının bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Sillyon Köprüsü (Ayvalıkemer), 2016-2017 yılları arasında Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.
Sillyon Köprüsü (Ayvalıkemer)’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Murat TAŞKIRAN ve Fatih YILMAZ’a aittir ve Sillyon Roma Dönemi Köprüsü (Ayvalıkemer) Üzerine Bir Değerlendirme adlı eserlerden alıntılanmıştır.
Sillyon Köprüsü (Ayvalıkemer) Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü
T.C. Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Sillyon Köprüsü (Ayvalıkemer)’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Murat Taşkıran ve Fatih Yılmaz tarafından gerçekleştirilmiş olup “Sillyon Roma Dönemi Köprüsü (Ayvalıkemer) Üzerine Bir Değerlendirme” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
