Kaya Ağılbaşı Çukuru (Meteor Çukuru); Antalya ili, Akseki ilçesi sınırları içerisinde, Akseki’nin yaklaşık 6,15 km batısında, Sarıhaliller mahallesinin 975 m doğusunda, Kaya Ağılbaşı mevkisinde yer alan, dairesel planlı doğal bir obruktur. Akseki halkı arasında buraya bir meteor taşı düştüğü ve obruğun bu şekilde oluştuğu yönünde bir görüş bulunmaktadır. Bu görüş nedeniyle obruk, halk arasında “Meteor Çukuru” adıyla bilinmektedir.
Kaya Ağılbaşı mevkisinde yaklaşık 63.511,12 metrekarelik bir alan içerisinde oluşmuş olan obruğa; 60-65 m’lik dikey bir inişin ardından yaklaşık 45 derecelik eğimle 60 m daha aşağıya doğru yapılan bir inişle ulaşılmaktadır. Üstü tamamen açık olan ve V tabanlı bir yapıya sahip obruk içerisinde, boyları 40 m’yi aşan çam ağaçları bulunmaktadır. Bu yer şekli, CaCO₃ (kalsiyum karbonat) bileşimli kireç taşı kayalarının yüzey karstlaşması sonucunda, özellikle nemli ve sıcak iklim kuşaklarında yağmur sularının çözündürme etkisiyle meydana gelmiş doğal bir çukurluktur.
Bu tür dairesel yer şekillerinin çapı onlarca metre, derinliği ise genellikle 10-20 m civarında olduğunda bunlara “dolin”; Türkçe karşılıklarıyla “düden”, “kokurdan” veya “su yutan” adı verilmektedir. Dairesel çapın yüzlerce metreye, derinliğin ise birkaç on metrenin üzerine çıkması durumunda bu tür oluşumlar “uvala” olarak adlandırılır. Söz konusu çukur yer şekillerinin çapı kilometrelerle ifade edilebilecek büyüklüğe ulaştığında ise bunlara “polye”; Türkçe olarak “göl ova” denilmektedir. Türkiye’de Akseki ve Elmalı polyeleri, bu tür yer şekillerinin en bilinen örnekleri arasında yer almaktadır.
Kaya Ağılbaşı Çukuru Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Kaynakça:
Kaya Ağılbaşı Çukuru’na ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi (tayproject.org) verilerinden yararlanılarak Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi kapsamında derlenmiş ve hazırlanmıştır.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2025)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
