magydus
Antik LimanlarMuratpaşa

Magydus (Karpuzkaldıran)

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Antik Pamfilya Bölgesi'nde Attaleia'nın (Antalya) 10 km doğusunda, Güzeloba Mahallesi Karpuzkaldıran mevkisinde, Aksu Çayı'nın batısında MÖ 4. yüzyılda kurulmuş bir liman kentidir.

Paylaş

Magydus; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Antik Pamfilya Bölgesi’nde Attaleia’nın (Antalya) 10 km doğusunda, Güzeloba Mahallesi Karpuzkaldıran mevkisinde, Aksu Çayı’nın batısında MÖ 4. yüzyılda kurulmuş bir liman kentidir. Attaleia (Antalya) kurulmadan önce limanı dolayısıyla Magydus önemli bir şehir sayılmıştır. Antik kaynaklarda sınırlı bilgiye sahip olunan bu liman kenti, özellikle Roma ve Doğu Roma (Bizans) dönemlerinde önem kazanmıştır.

Kent, küçük bir liman kenti olarak bilinmekle birlikte hakkında bilgi veren kaynaklar sınırlıdır. Strabon, Magydus’tan bahsederken burayı Attaleia (Antalya) ile Perge arasında yer alan kıyı yerleşimlerinden biri olarak tanımlar. Bu tanım, kentin coğrafi konumunu netleştirmeye yardımcı olur. Kent, Pamfilya kıyı şeridi üzerindeki ticaret yolları ve liman bağlantıları bakımından stratejik bir noktada yer almaktadır.

Magydus, Roma İmparatorluk Dönemi’nde İmparator Domitianus’tan İmparator Gallienus’a kadar sikke basmıştır. Doğu Roma (Bizans) Dönemi’nde piskoposluk listelerinde ismi geçen Magydus, MS 7. yüzyılda denize karşı savunmasının zayıflığı dolayısıyla Arap akınları sonucunda ortadan kalkmıştır. Kentten günümüze Karpuzkaldıran mevkisinde örneği pek az kalmış ve iyi korunagelmiş yapay bir liman ulaşmıştır. Limanın hemen gerisinde liman hamamına ait tonozlu bir bölüm; ayrıca su yolu ve az miktarda depo (magazin) gibi yapı kalıntıları mevcuttur. Liman dışındaki bütün yapılar geç devir karakterinde olup harç ve moloz taş ile inşa edilmiştir. 1977 yılı ve öncesine ait arşivlerde tespit edilen kalıntılar, yeni yapılar içinde kaybolmuş ve bu yapılaşmalar sırasında tahrip edilmiştir. Magydus’un kurulu olduğu alanda günümüzde Karpuzkaldıran Özel Eğitim Merkezi Komutanlığı bulunmaktadır.

Magydus, 1977 yılında “1. Derece Arkeolojik Sit Alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.


Öznitelik Bilgisi:

Envanter Adı
:
Magydus
Bölge
:
Akdeniz
İl
:
Antalya
İlçe
:
Muratpaşa
Mahalle/Köy
:
Güzeloba
Mevkii
:
Karpuzkaldıran
Ada
:
–
Parsel
:
–
Türü
:
Antik Liman
Mimari Dönemi
:
Roma
Antik Coğrafya
:
Pamfilya
Özgün Kullanımı
:
Liman Kenti
Bugünkü Kullanımı
:
Antik Kent
Bugünkü Sahibi
:
Türkiye Cumhuriyeti
Sorumlu Kuruluş
:
Kültür ve Turizm Bakanlığı
Tescil Kurumu
:
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Tescil Durumu
:
Tescilli
Tescil Tarihi
:
1997
Tescil Numarası
:
758
Koruma Derecesi
:
1. Derece
Envanter Kayıt Tarihi
:
27.03.2021
Envanter Numarası
:
AKVE-199

Kaynakça:

Erdemgil, S., Özoral, F., & Türkmen, M. (2003). Antalya Kültür Envanteri. T.C. Antalya Valiliği.

Magydus. (t.y.). Pamphylia ve Pisidia Araştırmaları Rehberi. Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2026, libguides.ku.edu.tr

Fotoğraf:

Orhan Deniz Kaplan (2021)

Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:

Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.

antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilerek veya gösterilmeyerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz. Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması, yayımlanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suçtur.

Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.

Galeri:

magydus 08
magydus 09
magydus 07
magydus 01
magydus 02
magydus 03
Paylaş
Yazar:
Orhan Deniz KAPLAN

1995 Antalya doğumlu Kaplan, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı mezunudur. 2016 yılında, Antalya il sınırları içerisinde ziyaret etmiş olduğu kültür varlıklarını "Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi" çatısı altında toplamaya başlamıştır. Proje kapsamında, 2016 yılından günümüze Antalya genelinde 800'ü aşkın kültür varlığına ulaşan Kaplan, il genelindeki araştırma ve saha çalışmalarını sürdürmektedir.

Bağlantılı Envanterler
antalya ipek bocegi mektebi ve istasyonu
MuratpaşaTarihi Yapılar

Antalya İpek Böceği Mektebi ve İstasyonu

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Haşimişcan Mahallesi'nde, günümüzde Karaalioğlu Parkı içerisinde,...

ahi kizi mescidi
MescidlerMuratpaşa

Ahi Kızı Mescidi

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Selçuk Mahallesi Aydoğdu Sokağı üzerinde, 15....

bekir pasa cesmesi
ÇeşmelerMuratpaşa

Bekir Paşa Çeşmesi

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Selçuk Mahallesi İskele Caddesi ve Tophane...

ambarli dede
MuratpaşaTürbeler

Ambarlı Dede Hz. Ziyaretgâhı

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Tuzcular Mahallesi'nde Koyun Baba Dergâhı’nın dervişlerinden...

error: KORUMALI İÇERİK!