Kaya Ağılbaşı Çukuru (Meteor Çukuru); Antalya ili, Akseki ilçesi sınırları içerisinde, Akseki’nin yaklaşık 6,15 km batısında, Sarıhaliller mahallesinin 975 m doğusunda, Kaya Ağılbaşı mevkisinde yer alan, dairesel planlı doğal bir obruktur. Akseki halkı arasında buraya bir meteor taşı düştüğü ve obruğun bu şekilde oluştuğu yönünde bir rivayet bulunmaktadır. Bu rivayet nedeniyle obruk, yöre halkı tarafından “Meteor Çukuru” adıyla anılmaktadır. Obruk, Kayacaağıl Çukuru adıyla da bilinmektedir.
Kaya Ağılbaşı mevkisinde yaklaşık 63.511,12 metrekarelik bir alan içerisinde oluşmuş olan obruğa; 60-65 m’lik dikey bir inişin ardından yaklaşık 45 derecelik eğimle 60 m daha aşağıya doğru yapılan bir inişle ulaşılmaktadır. Üstü tamamen açık olan ve V tabanlı bir yapıya sahip obruk içerisinde, boyları 40 m’yi aşan çam ağaçları bulunmaktadır. Bu yer şekli, CaCO₃ (kalsiyum karbonat) bileşimli kireç taşı kayalarının yüzey karstlaşması sonucunda, özellikle nemli ve sıcak iklim kuşaklarında yağmur sularının çözündürme etkisiyle meydana gelmiş doğal bir çukurluktur.
Bu tür dairesel yer şekillerinin çapı onlarca metre, derinliği ise genellikle 10-20 m civarında olduğunda bunlara “dolin”; Türkçe karşılıklarıyla “düden”, “kokurdan” veya “su yutan” adı verilmektedir. Dairesel çapın yüzlerce metreye, derinliğin ise birkaç on metrenin üzerine çıkması durumunda bu tür oluşumlar “uvala” olarak adlandırılır. Söz konusu çukur yer şekillerinin çapı kilometrelerle ifade edilebilecek büyüklüğe ulaştığında ise bunlara “polye”; Türkçe olarak “göl ova” denilmektedir. Türkiye’de Akseki ve Elmalı polyeleri, bu tür yer şekillerinin en bilinen örnekleri arasında yer almaktadır.
Kaya Ağılbaşı Çukuru (Meteor Çukuru) Öznitelik Bilgileri:
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Kaya Ağılbaşı Çukuru’na (Meteor Çukuru) ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; tayproject.org internet sitesinden derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
