Ellez Cami; Antalya ili, Aksu ilçesi sınırları içerisinde, Topallı Mahallesi’nde 1800 yılında Osmanlı Dönemi’nde yaptırılmış kare planlı kâgir bir camidir. Osmanlı Dönemi’nde Ellez adıyla kurulan Topallı Mahallesi’nin eski adını alan tarihî cami, günümüzde Ellezalanı mevkisinde, Topallı Mezarlığı içerisinde konumlanmaktadır. Kitâbesi günümüze kadar ulaşan Ellez Cami, 2008 yılına kadar ibadethane olarak hizmet vermiş olup yeni caminin yapılmasıyla birlikte kaderine terk edilmiştir. Ellez Camisi’nin bulunduğu arazi üzerinde Osmanlı Dönemi’nde de kullanılan tarihî bir mezarlık bulunmaktadır.
Caminin yapımında, aynı bölgede bulunan ve daha önce ibadethane/eğitim yapısı olarak kullanılan 12-13 metre uzunluğunda, 6-7 metre enindeki tarihî medresenin yapı taşları kullanılmıştır. Minaresi bulunmayan cami, kare planlı olup kırma çatı mimari formunda inşa edilmiştir. Osmanlıca kitâbesi günümüze ulaşan yapının giriş kapısının her iki yönünde, devşirme malzeme olarak kullanılan ve Roma Dönemi’ni tasvir eden çelenk süslemeleri yer almaktadır. Kitâbeden başka camide bulunan ikinci yazıt, imamın hutbe okuduğu minberin üst kısmında yer almaktadır; ancak üzeri yazılı bu taşın yarısı günümüzde kırık durumdadır.
1954 yılında tadilat gören Ellez Camisi’nin çatısı yükseltilmiş, çatı onarımı sırasında tahta direklerin altına beton dökülerek yüksekliği ayarlanmış ve cami duvarının üzerine ekleme yapılmıştır. Yapımında ve onarımında ağırlıklı olarak ahşap malzeme ile kerpiç kullanılan cami, yıllara meydan okumaktadır. Kurşunlu Şelalesi’ne 3 kilometre uzaklıkta yer alan Ellez Cami, 2013 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır.
Ellez Cami Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Müdürlüğü
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Müftülüğü
T.C. Aksu Müftülüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Ellez Cami’ye ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; anonim kaynaklardan derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
