Çarkini; Antalya ili, Döşemealtı ilçesi sınırları içerisinde, deniz seviyesinden yaklaşık 500 metre yükseklikte yer alan doğal bir mağaradır. Yağca Mahallesi’nin 1 km kuzeybatısında, Karain Mağarası’nın ise 2 km güneybatısında konumlanan bu sığınak, halk arasında “Öküzkaklığı” olarak adlandırılmaktadır. Mağara, Katran Dağı’nın gri renkli Kretase Dönemi’ne ait kireçtaşları (kalkerleri) içerisinde oluşmuştur.
Güneybatı yönüne açılan ağız kısmı, günümüzde orijinal açıklığına kıyasla kısmen kapanmış olup büyük kalker bloklarıyla örtülüdür. Katran Dağı’nın traverten platosundan yaklaşık 190 metre daha yüksek bir konumda bulunan mağara; doğu-batı doğrultusunda 22 metre, kuzey-güney doğrultusunda ise 17 metre uzunluğa sahiptir.
Çarkini’de ilk bilimsel arkeolojik araştırmalar, 1957 yılında Prof. Dr. İsmail Kılıç Kökten tarafından gerçekleştirilmiştir. Yapılan kazı ve araştırmalar sonucunda mağarada Paleolitik, Epipaleolitik, Neolitik ve Kalkolitik dönemlere ait kültürel buluntular tespit edilmiştir. Çarkini, insanlık tarihinin bu erken evrelerine ışık tutan zengin katmanları nedeniyle 1990 yılında “I. Derece Arkeolojik Sit Alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Çarkini Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
T.C. Antalya Valiliği
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA)
Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü
Antalya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Çarkini’ne ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; tayproject.org internet sitesinden derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
