Yeniköy Anıt Mezar; Antalya ili, Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, Yeniköy-Taşağıl karayolunun 15 m doğusunda, halk arasında Söyler Kalesırtı Tepesi olarak bilinen mevkide, MS 2. yüzyılda Roma İmparatorluk Dönemi’nde inşa edilmiş bir anıt mezar kalıntısıdır. Halk arasında “Söyler Kalesi” adıyla da bilinen yapı, iki ana bölümden oluşan anıtsal bir mezardır.
Yapı, harçsız isodomos/psödo-isodomos teknikte işlenmiş, oldukça masif ve nitelikli kireç taşı bloklarından örülmüştür. Blok yüzeylerinde ince kesme taş işçiliği ve özenli derz birleşimleri net olarak izlenebilmektedir. Kareye yakın dikdörtgen plana sahip anıt mezarın beden duvarlarının masif taş bloklarla çevrildiği anlaşılmaktadır. İç mekânda moloz taş ve harç dolgulu iç duvarlar ile taban döşemesine ait izler mevcuttur. Blokların üst yüzeylerinde kenet veya zıvana deliklerine ait bağlantı yuvaları seçilebilmektedir. Yapının bir cephe duvarı birkaç sıra yüksekliğe kadar ayakta kalmayı başarmış olup en üst sırada konsol (silme) şeklinde dışa doğru taşan bir blok dikkat çekmektedir. Diğer duvarlar ise yıkılarak çevreye yayılan taş döküntüleri (mimarî blok yıkıntısı) oluşturmuştur.
Yapının iç mekânında, kaçak kazılar sonucunda açılmış büyük bir çukur bulunmaktadır; burada yer alması gereken lahit ise günümüzde yerinde değildir. Bulunduğu topoğrafyaya göre çok dik veya savunmalı bir konumda yer almayan mezarın çevresinde yoğun miktarda seramik parçası tespit edilmiştir. Hakim bir tepe üzerinde konumlanan mezar kalıntısından Manavgat Ovası başta olmak üzere Etenna ve Side antik kentleri rahatlıkla gözlemlenebilmektedir. Anıt mezarın 1,70 km doğusundan, Salur ile Yeniköy mahallelerinin sınırını oluşturan Naras Çayı geçmektedir.
Anıt Mezar, 2011 yılında “I. Derece Arkeolojik Sit Alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır. Söyler Kalesırtı Tepesi; 28 Temmuz 2021 tarihinde Manavgat’ta çıkan, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçen ve Antalya’nın doğu ilçelerinde etkili olan Manavgat Yangını’ndan büyük zarar görmüştür. Anıt Mezarın bulunduğu tepe ve çevresindeki orman sahasının tamamı yanmıştır. Yangın sonrasında, önceden sık çam ağaçları ve bitki örtüsü altında kalan tüm kalıntılar gün yüzüne çıkmıştır.
Yeniköy Anıt Mezar Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Kaynakça:
Kaplan, Orhan Deniz. (2016). Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi. Antalya.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2025)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
