Akseki-Sarıhacılar Kervan Yolu; Antalya ili, Akseki ilçesi sınırları içerisinde, MS 2. yüzyılda Roma İmparatorluk çağı’nda Alanya’yı Konya’ya bağlamak amacıyla açılmış; Selçuklu dönemi’nde onarımı yapılarak Belenalan, Sarıhacılar ve Akseki güzergâhları üzerinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kervan ve göç yolu olarak kullanılmış antik bir yoldur. Akseki girişinde başlangıç noktası bulunan tarihî kervan yolunun Akseki-Sarıhacılar arasındaki güzergâhı 3.650 metre, Sarıhacılar-Belenalan arasında kalan etabı ise yaklaşık 1 kilometre uzunluğundadır. Bu güzergâhlar iyi korunarak günümüze ulaşmış olup hâlen yürünebilir durumdadır. Yol, yöre halkı tarafından “İpek Yolu” adıyla da bilinmektedir.
Yöreye özgü düğmeli evlerin yanı sıra dünyaca ünlü bir ticaret yolu olan İpek Yolu’nun Alanya-Konya etabında yer alan bu antik güzergâh; Roma dönemi’nden Osmanlı dönemine kadar kesintisiz olarak kullanılmış ve büyük ölçüde özgünlüğünü koruyarak günümüze ulaşmıştır. Yol güzergâhı üzerinde yer alan ve 800 yılı aşkın bir geçmişe sahip Sarıhacılar mahallesi; tarihî konutları, su sarnıçları ve camisiyle dikkat çeken önemli bir yerleşim olarak öne çıkmaktadır.
Akseki’den Sarıhacılar’a, Büyük Dağ tepesi eteklerinden Ağlayan Boğazı’nı dolaşarak uzanan kervan yolu, yöresel düzensiz amorf taşlardan inşa edilmiştir. Coğrafi koşullar nedeniyle bazı bölümleri kıvrımlı bir hat izleyen yol, belirli rakımlarda merdiven formu verilerek kademeli şekilde aşılmıştır. Kervan yolunun Akseki ve Sarıhacılar başlangıç noktalarında su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılmış sarnıçlar yer almaktadır. Akseki-Sarıhacılar Kervan Yolu, 2011 yılında I. derece arkeolojik sit alanı ilan edilerek koruma altına alınmış, 2021 yılında ise T.C. Akseki Kaymakamlığı ve Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) tarafından restore edilmiştir.
Antalya kenti, sarp coğrafi yapısına rağmen antik çağlarda her yönden diğer yerleşimlere bağlanan gelişmiş bir yol ağına sahipti. Doğudan Likya’dan (Çitdibi/Karabel) Trebenna’ya gelen yol; Typallia (Çağlarca) ve Onobara (Deveboynu) üzerinden Thalassa’da (Deniz) sonlanmıştır. Trebenna üzerinden gelip Geyikbayırı’ndan inen yol ise Attaleia’ya bağlanmıştır. Kaleiçi’nde en iyi izlenebilen yol parçası, Hadrianus Kapısı’ndan geçerek Doğu Garajı üzerinden Perge’ye uzanmış; bu güzergâh Perge’yi güneyde Magydus (Karpuzkaldıran) Limanı’na bağlamıştır. Döşemealtı üzerinden inen Via Sebaste, Varsak (Lyrboton Kome) üzerinden Perge’ye ulaşmıştır. Manavgat üzerinden Konya’yı Side ve Alanya’ya bağlayan ana yol ise Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde menzil hanlarıyla önemini korumuş; bu kara yolları Alanya, Side, Attaleia, Phaselis, Finike, Myra-Andriake ve Patara gibi önemli liman kentleri aracılığıyla deniz yoluyla da dünyaya bağlanmıştır.
Akseki-Sarıhacılar Kervan Yolu Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Akseki-Sarıhacılar Kervan Yolu’na ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
