Akşahap Kiriş Köprü; Antalya ili, Akseki ilçesi sınırları içerisinde, Akşahap mahallesinin güneyinden geçen Melas Vadisi Kervan Yolu güzergâhı üzerinde yer alan, kuru duvar tekniğinde inşa edilmiş, basit açıklıklı bir kiriş köprüdür. Köprü, dar bir dere yatağı üzerine ahşap kiriş köprü tipinde inşa edilmiş olup taşıyıcı sistemi; karşılıklı konumlandırılmış taş örgü ayaklar ile bu ayaklar üzerine oturan ahşap kirişler ve döşemeden oluşmaktadır. Kocapelit Tepesi ile Kızıltaş Sırtı arasından geçen dere üzerine inşa edilen köprünün her iki ucundan Melas Vadisi Kervan Yolu geçmektedir. Yapı, Akşahap-Menteşbey (Gödene) yolu üzerinde kullanılmış eski köprülerden biridir.
Alt yapıyı oluşturan taş ayaklar, yerel taş malzeme kullanılarak büyük ölçüde harçsız veya çok az harçlı kuru duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Bu durum, yapının kırsal mimari geleneğe uygun olarak yerel imkânlarla ve uzun süreli kullanım gözetilerek inşa edildiğini göstermektedir. Taş ayakların mimari karakteri; köprünün özgün çekirdeğinin Geç Osmanlı dönemi ya da daha erken bir evreye uzanabileceğini düşündürmektedir.
Köprünün üst yapısını oluşturan ahşap kirişler ve döşeme elemanları; günümüzde kullanılan işlenmiş kalaslardan meydana gelmekte olup bu bölümün yakın dönemlerde yenilendiği veya onarıldığı anlaşılmaktadır. 1980’li yıllara kadar köprünün her iki tarafında ağaçtan inşa edilmiş birer tak (geçit kemeri) bulunduğu bilinmektedir. Bu tür müdahaleler, kırsal alanlardaki tarihî köprülerde sıkça rastlanan ve yapının işlevselliğini koruyarak yerel ulaşımın devamlılığını sağlamaya yönelik geleneksel onarım uygulamalarıdır.
Yapının genel planı ve ölçeği; köprünün ağır taşıtlar için değil; yaya, hayvan ve hafif tarımsal geçişler amacıyla kullanıldığını göstermektedir. Köprü, muhtemelen tarihsel süreçte bir ikincil yol hattı üzerinde yerel ulaşımı sağlayan önemli bir geçiş noktası olarak işlev görmüştür. Mevcut durumu itibarıyla köprü, alt yapısındaki taş ayaklar açısından özgünlüğünü büyük ölçüde koruyan, üst yapısı ise yenilenmiş bir kırsal ulaşım yapısıdır. Akşahap Kiriş Köprü, 2013 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescil edilerek koruma altına alınmıştır.
Akşahap Kiriş Köprü Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü
T.C. Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Akşahap Kiriş Köprüsü’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
