Asarlık Kalesi (Kalebaşı); Antalya ili, Konyaaltı ilçesi sınırları içerisinde, Hisarçandır Mahallesi’nin yaklaşık 1,5 kilometre kuzey-kuzeybatısında, Typallia’nın 3,80 kilometre güneyinde, Çandır Çayı’nın oluşturduğu sarp ve dik bir kanyon vadisine hâkim, stratejik bir kayalık tepe üzerine MS 4. yüzyılda Doğu Roma (Bizans) Dönemi’nde inşa edilmiş bir kaledir. Halk arasında “Hisarçandır Kalesi”, “Çandır Kalesi”, “Asar Tepe”, “Asarlık Kalesi” veya “Kalebaşı” adlarıyla bilinmektedir. Konyaaltı ilçesinde “çandır” ismiyle biten iki mahalleden (diğeri Yarbaşçandır) biri olan Hisarçandır Mahallesi, “hisar” ekini bu kaleden almıştır.
Yapının inşa edildiği doğal kütle, derin bir nehir yatağına ve sık orman örtüsüyle kaplı dağlık vadiye dik bir açıyla bakmaktadır. Bu coğrafi konum, yapının kanyon boyunca gerçekleşebilecek geçişleri ve vadi tabanını gözetlemek amacıyla inşa edildiğini göstermektedir.
Yapının beden duvarlarında, kireç harcı (horasan harcı) kullanılarak oluşturulmuş moloz taş yığma örgü tekniği görülmektedir. Çevredeki doğal kalker taşlarının kabaca işlenmesiyle örülen duvarlar, oldukça kalın bir mimari profile sahiptir. Duvar yüzeylerinde küçük açıklıklar (mazgal veya pencere izleri) seçilmekte olup üst örtü tamamen yıkılmış durumdadır. Doğa koşullarına ve aşınmaya maruz kalan taş duvarların aralarında yoğun bitkilenme ve ağaçlaşma gerçekleşmiştir.
Alan yüzeyinde yapılan incelemede, tuğla ve kiremit parçalarına (seramik piri) rastlanmaktadır. Kırmızımsı pişmiş topraktan mamul bu parçaların, yapının özgün dönemindeki çatı örtüsüne veya iç mekân kullanımına ait kiremit kırıntıları olduğu düşünülmektedir. Yapı kalıntısı, herhangi bir koruma çiti veya restorasyon müdahalesi olmaksızın tamamen doğal tahribat ve bitki baskısı altında varlığını sürdürmektedir.
Kale üzerindeki arkeolojik yüzey araştırmaları, Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden Prof. Dr. Nevzat Çevik başkanlığındaki ekip tarafından “Bey Dağları Yüzey Araştırmaları” kapsamında yürütülmüş ve yapı, kapsamlı bir çalışmayla Asarlık Kalesi (Kalebaşı) adıyla bilim dünyasına kazandırılmıştır.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Kaplan, O. D. (2016). Antalya kültür varlıkları envanteri projesi. Antalya Kültür Envanteri. antalyakulturenvanteri.com
Çevik, N. (2015). Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya. Türk Tarih Kurumu.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2020)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
