Özdemir (Gilevgi) Höyüğü; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, Elmalı-Korkuteli kara yolunun 1,85 km doğusunda, Gilevgi Kalesi’nin 1,95 km güneyinde konumlanan Höyük Tepe mevkisinde yer alan bir yerleşim yeridir. Karaköy ile Çobanisa mahalleleri arasında düz bir ovanın üzerinde, ova seviyesinden yaklaşık 7 m yükseklikte bulunmaktadır. Höyük yöre halkınca; “Höyük Tepe”, “Özdemir Höyüğü” veya “Gilevgi Höyüğü” isimleriyle bilinmektedir.
Karaköy ile Çobanisa mahalleleri arasındaki düz ova üzerinde yükselen höyük, 150 x 350 m ölçülerindedir. Arkeolojik kazı çalışmaları yapılmayan höyük üzerinde ve çevresinde seramik parçaları ile “amorf” (şekilsiz) yerel taşların varlığı dikkat çekmektedir. Gilevgi Kalesi’ne 1,95 km uzaklıkta bulunan höyük, kale zirvesinden açıkça görülebilmektedir.
Özdemir (Gilevgi) Höyüğü, 1992 yılında Elmalı ovasında yürütülen yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir. Höyüğe ulaşım, Özdemir mahallesine erişimi sağlayan ana yola bağlı tarlalar arasından açılan tali yollarla mümkündür. Tepeden aşağıya doğru geniş bir alana yayılan höyüğün çevresinde günümüzde tarımsal faaliyetler devam etmektedir.
1992 yılında yüzey araştırmaları yapılmış olmasına rağmen Özdemir (Gilevgi) Höyüğü üzerinde henüz sistemli bir arkeolojik kazı çalışması gerçekleştirilmemiştir. Höyük, 1992 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Höyükler; eski yerleşim yerlerinin zamanla toprakla örtülüp tepe biçimine gelmiş hâli, genelde üst üste gelmiş çok evreli yerleşim birikimleridir. Günümüze en yakın tabaka en üstte olmak üzere, eskiye doğru uzanan bir katmanlaşma (stratigrafi) gösterirler. Genellikle 1-40 m yükseklikte ve 1.000-1.500 m genişlikte olabilirler; uygarlıkların araştırılmasında önemli referanslardır.
Höyükler; hüyük, öyük veya üyük adlarıyla da anılır. Kelime, tarihte ilk olarak “öyük” (yığma tepe) anlamında Dîvânu Lugâti’t-Türk’te geçmektedir. Eski Türkçedeki örüş- (yükselmek) veya öri/örki (yüksek) kökünden türediği düşünülmektedir.
Anadolu’da yaklaşık 20.000 höyük bulunduğu tahmin edilmektedir. Bilinen en büyük höyük ise Aksaray ili sınırları içindeki Yeşilova beldesinde yer alan Acemhöyük’tür.
Özdemir (Gilevgi) Höyüğü Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Elmalı Arkeoloji Müzesi
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Özdemir (Gilevgi) Höyük’e ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Ali ÖNCE ve Necip ALTINIŞIK’a aittir ve T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
