Çaylak Kalesi; Antalya İli, Kepez İlçesi sınırları içerisinde, Lyrboton Kome Antik Kenti’nin kuzeybatısında Odabaşı Mahallesi Çaylak Mevkii üzerinde, ormanlık bölgede konumlanan MS 6. yüzyılda Doğu Roma (Bizans) Döneminde kurulmuş bir yerleşim yeridir. Via Sebaste Roma Yolu üzerinde konumlanan yerleşime ait kalıntılar yöre halkı tarafından Çaylak Kalesi adıyla anılmaktadır.
Çaylak Mevkii üzerinde sıkı çam ağaçları ve makiler arasında kalıntıları bulunan Çaylak Kalesi 6.567,64 hektar alan üzerine kurulmuştur. Yerleşim, Lyrboton Kome Antik Kenti teritoryumu içerisinde; Sevindikli Yerleşimi, Koca Kale, Kapaklı Kale, Tesbili Kale, Honaz Kalesi, Erkeç Kalesi ile birlikte Doğu Roma (Bizans) Döneminde kurulmuş yerleşimler arasındadır.
Yerleşimin kurulu olduğu kayalığın güneydoğu yamacı Nekropol (Mezarlık) olarak kullanılmıştır. Nekropol’de khamosorion tipinde mezarlar bulunmaktadır. Nekropol girişinde üzerinde kapağı bulunmayan anakaya içine açılmış iki katlı, içinde niş bulunan khamosorion tipinde mezar bulunmaktadır. Yerleşimin batısında çam ağaçları ve yoğun bitki örtüsü altında 2 m’ye yakın büyüklükte yöresel taşlardan yapılmış mekâna ait kalıntılar yer almaktadır. Batı duvarları oldukça iyi korunmuş mekânın diğer duvarları temel hizasında izlenebilmektedir.
Yerleşimin doğusunda tonoz izleri görülen başka bir mekân bulunmaktadır. Yapı üzerinde gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda yapının üst kısmı tamamen çökmüştür. Tonozlu yapının arkasında 3 m yüksekliğinde bir duvar kalıntısı bulunmaktadır. Doğu Roma (Bizans) Döneminde özgün planda inşa edilen Çaylak Kalesi’nin doğu yönünde dikdörtgen planlı, oldukça iyi korunmuş bir yapı kalıntısı bulunmaktadır.
Çaylak Kalesi’nin günümüze ulaşan en nitelikli kalıntısı doğu yönde bulunan kare planlı yapıdır. Yöresel taş, harç ve blok kayadan inşa edilen kare planlı yapının en yüksek duvarı 4 m olmakla birlikte yapıya ait gözetleme ve ok atma pencereleri iyi korunmuştur. 11 m uzunluğundaki yapı duvarının köşeleri 1.50 m uzunluğunda destek duvarları ile desteklenmiştir. Tonozlu yapının üzerinden giriş yapılan kare planlı yapının kapı kısmına ait temeller yerinde izlenebilmektedir. Pencerelerin bulunduğu duvar kalıntılarının izleri yapının iki katlı olduğuna işaret etmektedir. Yapı içerisinde girişi toprak altında kalmış 10 m derinliğindeki tünel bağlantılı su sarnıcı’nın çevresi kaçakçılar tarafından ağır tahribata uğratılmıştır. Çaylak Kalesi, 2005 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Adres:
Odabaşı Mahallesi, Kepez/Antalya
Mimari Çağ:
Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu
Bugünkü Kullanımı:
Boş-Harabe
Koruma Durumu:
I. Derece Arkeolojik Sit Alanı (2005)
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Ziyaret Tarihi:
26.01.2025
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
www.antalyakulturenvanteri.com’da yer alan yazı içerikleri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Fotoğraflar:
Yorum Yazın