Yivli Minare Cami; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Selçuk Mahallesi’ndeki Yivli Minare Külliyesi dâhilinde, aşağı bahçede Yivli Minare’nin kuzeydoğusunda, Anadolu Selçuklu ve Hamitoğulları Beyliği dönemlerinde, 13. yüzyılda inşa edilmiş bir camidir. Mübarizeddin Ertokuş’a ait 1270-1271 yıllarında düzenlenmiş olan bir vakfiyede Antalya’da inşa ettiği bir cami kaydı bulunması nedeniyle caminin yapımı kendisine atfedilmektedir. Yapının minaresinden bağımsız konumu, mihrabının konumu ve durumu, batısında yer alan tonozlu bölüm göz önünde bulundurularak caminin Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi öncesi bir yapı olduğuna veya kiliseden dönüştürülen bir cami olduğuna dair görüşler bulunmaktadır. Antalya halkınca “Yivli Minare Cami”, “Yivlim Cami”, “Ulu Cami”, “Alâeddin Cami”, “Cami-i Atik” ve “Eski Cami” adlarıyla bilinmektedir. Yapı, günümüzde sağlam ve ibadete açık durumdadır.
Arazi topografyasına uygun olarak kuzey-güney doğrultusunda uzanan dikdörtgen bir plana sahip olan caminin iki giriş kapısı bulunmaktadır. Kapılardan biri güneybatıda, diğeri ise doğuda ve ortadadır. Yapı, yarım küre biçimli altı adet kubbeyle örtülüdür. Sade bir görünüme sahip olan cami sağlam durumdadır. Camiye giriş; binanın güneydoğu cephesine açılan kapı ile sağlanmaktadır. Yapının güneydoğu cephesinde ve giriş kapısının solunda bir, batısında altı adet olmak üzere yedi penceresi vardır. Binayı örten, birbirine eşit altı adet yarım küre biçimli kubbe, ikiz kemerlere istinat ettirilmiştir.
Cami içindeki sütun ve başlıklar tamamen devşirmedir ve Roma İmparatorluğu Dönemi’ne aittir. Başlıkların çoğu Korint tarzındadır. Dört başlık ise antik sütun kaidelerinin ters çevrilerek sütunun üzerine konması ile başlık hâlini almıştır. Caminin içinde aynı kalınlık ve yükseklikte on iki adet sütun vardır. Bunlar kıble duvarına paralel olarak (3, 6, 3), boyuna ise (1, 3, 1, 3, 1, 3) şeklinde sıralanmışlardır. Tek sütunlar boyuna, sağ ve soldakiler ise enine ikişer sivri kemere istinat teşkil ederler. Üçlü grupların ortalarına düşen sütunlar ise dört müşterek sivri kemeri taşırlar.
Mihrabın sağ tarafında, hemen hemen mihrap yüzeyine bitişik şekilde ve cami tabanından 10-15 cm yukarıdan başlayan dikdörtgen bir pencere vardır. Camide bu şekilde açılmış başka pencere yoktur. Bu pencerenin öncelikle mihrap nişi olarak düşünüldüğü, ancak istikametinin yanlış olduğu gerekçesiyle bundan vazgeçilerek pencere olarak bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, belirtilen pencerenin hemen yanından başlayarak caminin içine doğru meyil alacak şekilde beden duvarına yaslanan ikinci bir dolgu mihrap duvarı yapılarak bir niş açılmıştır. Kare plandan kubbelere geçiş, ters ve düz olarak birbirine bitiştirilmiş üçgen pandantifler vasıtasıyla sağlanmıştır. Pandantifler beşer veya altışar ters ve düz üçgenlidir. Kapı üzerinde yer alan pencere ve kapı arasındaki nişte sivri kemerli çerçeve içerisinde 1373 tarihli onarım kitabesi yer alır. Kitabe, giriş kapısı üzerinde ve üstü sivri kemerli bir niş içerisinde yedi satırlık sülüs yazılıdır.
Yivli Minare Cami, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 1973 yılında onarılmış olup 1979 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilerek koruma altına alınmıştır.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Eren, N., & Kırmızı, M. (2003). Antalya Kültür Envanteri. T.C. Antalya Valiliği.
Yivli Minare Camii. (t.y.). AKMED Envanter. akmed.ku.edu.tr
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2026)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilerek veya gösterilmeyerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz. Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması, yayımlanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suçtur.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
