Tekeli Mehmet Paşa Cami; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Tuzcular Mahallesi Uzun Çarşı mevkisinde 1607-1616 yılları arasında Osmanlı Devleti Dönemi’nde Tekeli Mehmet Paşa tarafından yaptırılmış, kareye yaklaşan bir plan üzerine inşa edilmiş, merkezî büyük bir kubbe ve kuzeyinde üç küçük kubbe ile örtülü bir camidir. Halk arasında “Mehmet Paşa Cami” veya “Tekeli Paşa Cami” adlarıyla da bilinmektedir. Yapı, günümüzde sağlam ve ibadete açık durumdadır.
Yapı kuzey-güney istikametinde uzanmakta olup cephesi kuzeye bakmaktadır. Cephe ortasında, kırma çatılı ve eliböğründelerle destekli basık kemerli cümle kapısı vardır. Kapı üzerinde sivri kemerle biten delikli, vitraylı bir pencere vardır. Kapının iki tarafında yükseltilmiş, üzeri açık son cemaat mahfili bulunmaktadır. Kapının iki tarafında birer adet dikdörtgen biçimli ve demir şebekeli, üstlerinde sivri kemerli ve vitraylı pencereler vardır. Alt pencerelerin üzerleri sivri kemerli niş alınlıklı olup yüzeyleri mavi-beyaz çini bezemelidir. İç yanlarında da birer küçük ve üzerleri yuvarlak mihrabiye bulunur. Caminin doğu ve batı cephelerinde de aynı şekilde birer giriş kapısı bulunmaktadır.
Merkezî kubbe, sekiz köşeli ve yüksek bir kaide ile üzerleri sivri kemerli ve vitraylı on dört penceresi olan bir kubbe kasnağına oturmaktadır. Güney cephede diğerlerinden farklı olarak altta dört, üstte iki kademe hâlinde yedi pencere vardır. Merkezî kubbe, dört adet kalın filayağı üzerindedir. Filayaklarının serbest köşeleri yontmalı ve üstleri mukarnaslıdır. Filayakları sivri kemerlerle birbirine bağlanmaktadır. Sivri kemerlerin arkaları yarım kubbeler hâlindedir. Kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. Kubbe ortası ve kenarları kalemişleri ile bezelidir. Kubbe eteğini kalemişi bir yazı frizi dolanmaktadır. Mermer mihrap dikdörtgen silme çerçeveli ve üstü mukarnaslıdır. Alttaki sekiz pencerenin sivri kemerli alınlıkları firuze, mavi ve beyaz çini işlemelidir. Minber mermer olup iki tarafında, büyük üçgen kısımların ortaları büyükçe birer rozet işlemelidir. Rozetler, ortada yuvarlak ve küçük bir gülçe ile bunun etrafında meydana gelmiş on iki köşeli yıldızdan oluşmaktadır.
Cephenin sağ köşesine bitişik olan minare; kare planlı su basmanı, altı köşeli kürsü ve yine altı köşeli pabuç ile silindirik bir gövdeye sahip olup tek şerefelidir. İnşa malzemesi moloz taş olup kubbe seviyesine kadar kalın sıva ile kaplıdır. Buradan itibaren ise kesme taş kaplıdır.
1952 ve 1971 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından iki kez onarım gören cami, 1979 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır. Tekeli Mehmet Paşa Cami, 2018-2022 yılları arasında kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir. Çalışmalarda caminin duvarlarını kaplayan boya, çimento ve sıvalar kaldırılarak özgün taş dokusu, çinileri, kalemişleri ve altın varaklı süslemeleri ortaya çıkarılmıştır. Avluda yapılan çalışmalarda Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait mozaik, sarnıçlar, tandırlar ve mezarlar bulunmuştur. Daha önceki yıllarda çeşitli onarımlar geçiren cami, restorasyonun tamamlanmasının ardından 6 Ocak 2022’de yeniden ibadete açılmıştır.
Yivli Minare Cami, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 1973 yılında onarılmış olup 1979 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilerek koruma altına alınmıştır.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Eren, N., & Kırmızı, M. (2003). Antalya Kültür Envanteri. T.C. Antalya Valiliği.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2026)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilerek veya gösterilmeyerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz. Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması, yayımlanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suçtur.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
