Tarihi Aşağıoba Cami; Antalya ili, Serik ilçesi sınırları içerisinde, ilçe merkezinin 23 kilometre kuzeyinde, Aşağıoba Mahallesi Çingene Boğazı mevkisinde yer alan; 800 yılı aşkın süre önce inşa edilmiş, kare planlı ve tek kubbeli bir camidir. Üzerinde kitabesi bulunmayan, banisi ve mimarı bilinmeyen tarihi cami, 2006 yılında büyük oranda yıkılmış olup yapının yalnızca doğu cephesi ile güney cephesinin bir kısmı günümüze kadar ulaşabilmiştir. Aşağıoba Cami; teknik ve plan özellikleriyle Gebiz Mahallesi’nde bulunan Macar Cami ile benzerlik göstermektedir.
Aşağıoba Mahallesi’nde, yerleşim merkezinin dışına inşa edilmiş olan cami, günümüzde büyük oranda harap durumdadır. Mevcut kalıntılardan yapının kare planlı ve tek kubbeli olduğu anlaşılmaktadır. Sekizgen bir kasnağın taşıdığı kubbe ile örtülü olan yapının banisi ve mimarı bilinmemektedir.
Aşağıoba Cami, moloz taş malzemeden inşa edilmiştir; kubbesinin ise alaturka kiremit ile kaplı olduğu bilinmektedir. Yapının bir istinat duvarı ile çevrili olduğu da yine kalan izlerden anlaşılmaktadır. Kuzeyde yer alan giriş cephesi bugün tamamen yıkıktır. Güney cephenin bir kısmı ayakta olup bu bölümde bir pencere açıklığının varlığı tespit edilmektedir. En sağlam durumdaki doğu cephesi ise sağır (penceresiz) bırakılmıştır.
Harim kısmına, kuzey cephede yer alan ve muhtemelen dikdörtgen formlu olan kapıdan girilmektedir. Kare planlı harimin, zengin kalem işi süslemelere sahip olduğu görülmektedir. Güney cephede yer alan yuvarlak kemerli mihrabın bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Mihrap kavsarasının içerisinde mavi renkli boyayla zikzak motifi işlenmiştir. Mihrabın üzerinde bir madalyon motifi, madalyonun iki yanında ise “Allah” ve “Celle Celalühü” yazıları yer almaktadır. Yapının üzerini örten tek kubbeye pandantiflerle geçilmiş; mihrap üzerindeki yazıların benzerlerine bu bölümlerde de yer verilmiştir. Günümüze ulaşan diğer yazılarda ise “Muhammed”, “Allahümme” ve “Radiyallahu Anh” ibareleri okunmaktadır.
Caminin hemen altında yöresel taşlarla yapılmış, oldukça nitelikli ve günümüze kısmen ulaşmış bir çeşme yapısı bulunmaktadır. Moloz altında kalması sebebiyle su yolu bozulan çeşmenin; tarihi demir borusu, kemeri ve niş alınlığı günümüze ulaşmış durumdadır. Aşağıoba Cami ile ilgili devlet arşivlerinde yapılan araştırmalarda herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Ancak Serik ilçesi Gebiz Mahallesi’ndeki Macar Cami incelendiğinde; malzeme, teknik ve plan özellikleri bakımından iki yapıda da aynı ustanın çalışmış olduğu düşünülmektedir.
Tarihi Aşağıoba Cami, 2013 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır.
Tarihi Aşağıoba Cami Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Serik Müftülüğü
T.C. Antalya Müftülüğü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Kaynakça:
Tay, Esra. (2021). Serik’teki Geç Osmanlı Dönemi Tek Kubbeli Camileri. Konya: Palet Yayınları.
Mihrap yazıları çevirisi Celâl Görgeç tarafından yapılmıştır.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2022)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
