Erkeç Sarnıcı; Antalya ili, Kepez ilçesi sınırları içerisinde, Kızıllı Mahallesi’nin 3,02 kilometre güneydoğusunda, Erkeç mevkisinde inşa edilmiş bir su sarnıcıdır. Halk arasında “Erkeç Sarnıcı” adıyla bilinen yapı, günümüzde yıkık durumdadır. Kepez, Aksu ve Döşemealtı çevresi; yüzyıllar boyunca Yörüklerin yayla ile ova arasında göç ettiği yolların geçtiği bir bölgedir. Bu güzergâhlar boyunca suyu biriktirmek amacıyla çok sayıda sarnıç inşa edilmiştir.
Erkeç mevkisinde bir tahıl tarlasının ortasında yer alan yapı; meşe ve dikenli çalıların arasında birbirinden kopuk duran duvar parçalarıyla ilk bakışta yıkık bir yapı izlenimi vermektedir. Yakından incelendiğinde ise bu duvarların bir su yapısına ait olduğunu gösteren ayrıntılar dikkat çekmektedir.
Yapı, gözenekli kireç taşı parçalarıyla örülmüş kalın moloz taş duvarlardan oluşmaktadır. İç yüzeylerde pembe ve sarımsı renkte, üst üste uygulanmış birden fazla sıva katmanı görülmektedir. Bu sıva, suyun sızmasını önlemek amacıyla kullanılan su geçirmez harç türünü nitelemektedir. Katmanların varlığı, sarnıcın zaman içinde onarımdan geçtiğini göstermektedir. Duvarın alt bölümlerinde ise suyun bıraktığı izlere benzeyen koyu renkli bantlar bulunmaktadır. Yapının bir yönü doğrudan kayaya oyulmuş, uç duvarların üst çizgisi ise kavis çizmektedir. Bu kavis, sarnıcın üstünün beşik tonozla örtülü olduğuna işaret etmektedir. Tonoz günümüzde çökmüş, yapının içine moloz ve kırmızı toprak birikmiştir.
Sarnıcın uç duvarındaki küçük dikdörtgen pencere boşluğu dikkat çekicidir. Bir sarnıçta pek karşılaşılmayan bu açıklık, havalandırma amacıyla yapılmış olabilir. Yapının sonraki yıllarda ağıl ya da barınak olarak kullanılmış olması da muhtemeldir.
Antalya kırsalında ve Teke Yarımadası göç yolları üzerinde yer alan bu tür tonozlu su sarnıçları; Osmanlı Devleti Dönemi’nin sonları ile Erken Cumhuriyet Dönemi’ni kapsayan süreçte yoğun olarak inşa edilmiştir. Otlatma alanlarında ve kervan/göç güzergâhlarında su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen bu kırsal mimari örnekleri, Geç Osmanlı kırsal yapım tekniklerinin ve yerel taş ustalığının sürekliliğini temsil etmektedir.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Kaplan, Orhan Deniz. (2023). Saha araştırması ve yerinde gözlem. Antalya.
Saha Belgelemesi:
Orhan Deniz Kaplan (2023)
Konum Verisi:
Orhan Deniz Kaplan (2023)
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2023)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
