Oymapınar Barajı ve HES; Antalya ili, Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, 1984 yılında işletmeye açılmış, temelden yüksekliği 185 m, kret uzunluğu 360 m olan çift eğrilikli beton kemer barajdır. HES gücü 4 x 135 = 540 MW; yıllık elektrik üretimi ise 1.620 GWh’dir. Oymapınar Barajı, Antalya bölgesinin enerji amaçlı ilk ve en büyük barajıdır. DSİ tarafından inşa edilen barajlar arasında göl hacmi bakımından Atatürk, Keban, Karakaya, Altınkaya ve Hirfanlı’dan sonra en büyük 6. barajdır. HES’ler arasında yıllık üretim bakımından ise 8. sırada yer almaktadır.
1977-1984 yılları arasında yapımı tamamlanan Oymapınar Barajı, 185 m yüksekliği ile inşa edildiği dönemde ve günümüzde Türkiye’nin en önemli ve ilgi çekici barajlarından biridir. 540 megavatlık gücüyle de 1988 yılına değin Türkiye’nin Keban’dan sonraki ikinci büyük hidroelektrik santralı olmuştur. Oymapınar Barajı’nın, erken Cumhuriyet Dönemi Su İşleri 3. Daire ve EİE Genel Müdürlüğünün hidrolojik ölçümlerine dayanan çok uzun bir ön çalışma süreci bulunmaktadır. Baraj gövdesi ve göl alanının çok uzun yeraltı nehirleri, mağaralar ve düdenlerle dolu tipik bir karstik arazi olması nedeniyle jeolojik araştırmalar da uzun yıllar almıştır. Su kaçaklarının önlenmesi ve baraj gövde güvenliğinin sağlanması amacıyla açılan galerilerde geniş kapsamlı enjeksiyon çalışmaları yapılmıştır. Oymapınar Barajı, erime boşluklu karst ortamında yürütülen bu çalışmalar ve edinilen deneyimler açısından fevkalade ilgi çekici bir su yapısıdır. Baraj gövdesi, Manavgat Irmağı’nın dar bir kanyondan çıkıp ovaya açıldığı yerde denizden 20 km kadar içeride konumlanmasına karşın baraj temeli deniz seviyesinde, (0,00) kotundadır. 185 m yüksekliğindeki gövde hem yatay hem de düşey kesitlerde su tarafına doğru dışbükeylik gösterdiğinden çift eğrilikli beton kemer baraj olarak adlandırılır.
Çevirme (derivasyon) tünelinin kapasitesi Qmaks = 1100 m3/s olup baraj inşaatı sürecinde Manavgat Nehri, maksimum kapasiteye yakın debilerde yanından açılan tünelin içinden akmıştır. İşletme sürecinde taşkın suları toplam Q = 2 × 1550 = 3100 m3/s kapasiteli iki adet püskürtmeli dolusavak ile boşaltılmaktadır. Dipsavak kapasitesi Q = 500 m3/s’dir. Santral binası sağ yakada dağın altına yerleştirilmiş olup her biri 135 MW gücünde 4 adet türbin- jeneratör çalışmaktadır. Toplam güç 4 x 135 = 540 MW; yıllık üretim 1.620 GWh’dir. Dört türbinin çektiği debi ise Q = 4 × 112, 50 = 450 m3/s’dir. Oymapınar Barajı 2000’li yıllardan sonra özel sektöre devredilmiş olsa da DSİ’nin vücuda getirdiği bir övünç kaynağı ve günümüzde Türkiye’nin 7. büyük hidroelektrik santrali olarak görevini sürdürmektedir. Baraj çevresi millî park alanı olarak turizme kazandırılmış olup baraj gölünde tekne gezintileri yapılmakta; yerli ve yabancı ziyaretçiler eşsiz doğal güzelliklerin yanı sıra bu görkemli mühendislik yapısını da hayranlıkla incelemektedir.
Oymapınar Barajı ve HES Genel Bilgiler:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
Elektrik Üretim A.Ş.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Kaynakça:
Büyükyıldırım, G. (2012). 20. Yüzyılda Su İşleri ve Antalya. Ankara: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2019)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Fotoğraflar:
