Ketenci Ömer Paşa Cami; Antalya ili, Elmalı ilçesi sınırları içerisinde, 1610 yılında (H 1019 / M 1610) Osmanlı Devleti Dönemi’nde Ketenci Ömer Paşa tarafından yaptırılmış; Klasik Osmanlı mimari tarzında, kare plan üzerine tek kubbeli ve son cemaat yeri bulunan anıtsal bir yapıdır. Yapım tarihi kesin olarak bilinmeyen Ahi Baba Türbesi ise kare bir yükselti üzerine inşa edilmiş kubbeli bir yapıdır.
Kare plan üzerine tek kubbeli olan ibadet mekânını meydana getiren beden duvarları dört kademelidir. Kuzey cephesinde, altı sütun üzerine oturan beş sivri kemerli son cemaat yerinin üst örtüsü; ortada çapraz tonoz, yanlarda ise kubbedir. Kesme taştan yapılmış beden duvarları, kuzey cephe hariç diğer yönlerde payandalarla desteklenmiştir. Birinci kademe üzerinde iki sıra hâlinde pencereler yer almakta olup alttakiler dikdörtgen söveli ve sivri alınlıklı, üsttekiler ise sivri kemerli ve şebekelidir. İkinci kademede duvarlar daha içeriden devam etmekte ve duvarların ortasında ikişer adet sivri kemerli, alçı şebekeli pencere bulunmaktadır. Üçüncü kademede sekizgen ve külahlı kulecikler yer alır. Çok kenarlı olarak devam eden kasnak yukarı doğru daralmakta ve kasnak üzerindeki pencerelerle kubbeden cami içine ışık sağlanmaktadır.
Kuzeybatı köşedeki minarenin kaidesi beşgendir. Kaide üzerindeki pabuç kısmı yukarı doğru daralmakta ve caminin beden duvarlarının birinci kademesine kadar yükselmektedir. Buradan itibaren 16 kenarlı olarak devam eden gövde, şerefe altında silmeyle kesilmektedir. Mukarnaslı şerefe altı ve korkulukları minareye estetik bir görünüm kazandırmaktadır. Kuzey cephede, orta kısım genişliğince kesme taştan yapılmış cümle kapısı, sivri kemerli büyük bir niş meydana getirmektedir. Niş içine altı satır hâlinde yazılmış kitabe yerleştirilmiştir. İbadet mekânında kubbeye geçiş büyük köşe trompları ile sağlanmaktadır. Kuzey cepheyi ve yanları kapatan ahşap mahfil, sütunlar ve sivri kemerler tarafından taşınmaktadır. Kıble duvarı ortasında yer alan altı kenarlı mihrap mukarnaslıdır. Mihrabın batı yanındaki taş minber ise oldukça sadedir.
Caminin güneydoğu duvarına bitişik olan Ahi Baba Türbesi’nin yapım tarihi belli değildir. Türbe, kare bir yükselti üzerine inşa edilmiş olup doğu yüzünde madenî şebekeli dikdörtgen bir penceresi, kuzey yönünde ise bir giriş kapısı bulunmaktadır. Kubbesi, betonarme olarak basık ve yalın bir biçimde ele alınmıştır.
2005 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınan cami; 2022-2025 yılları arasında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.
Ketenci Ömer Paşa Cami Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Müdürlüğü
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Müftülüğü
T.C. Elmalı Müftülüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Ketenci Ömer Paşa Cami’ye ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Melike Gül, Utku Oğuz ve Özden Oflu tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
