Dorumburnu Antik Dönem Nekropol Alanı; Antalya ili, Serik ilçesi sınırları içerisinde, Sillyon Antik Kenti’nin 7 kilometre kuzeybatısında, Nebiler Mahallesi Dorumburnu mevkisinde yer alan; Geç Antik Dönem’de (MS 4-7. yüzyıllar) kullanılmış, Sillyon’a bağlı küçük bir çiftlik yerleşimine ait 28 adet kiremit çatma tipinde mezarın bulunduğu bir nekropoldür. Nekropol alanı, izinsiz hafriyat alımı sonucunda ortaya çıkmış; alandaki mezarların kurtarma kazıları 2017 yılında Antalya Müzesi tarafından gerçekleştirilmiştir.
Dorumburnu ismi, halk arasında “devenin yavrusu” anlamına gelen “dorum” kelimesinden türemiş olup bölge günümüzde bu isimle anılmaktadır. Aksu Çayı Vadisi’nin doğu kesiminde bulunan, tarım arazilerinin ve seraların yer aldığı Dorumburnu arazisi, MS 4-7. yüzyıllar arasında bir çiftlik yerleşimi olarak kullanılmıştır. 2017 yılındaki kurtarma kazılarında; bir plaka tekne, bir pithos (küp mezar) ve 26 kiremit çatma tipinde olmak üzere toplam 28 mezarda çalışma yürütülmüştür. Mezarların dokuzunda, başları batı ve ayakları doğu yönünde olacak biçimde defnedilmiş insan iskeletleri ele geçirilmiştir. Mezarların tamamında iskelet bulunmaması veya mevcut olanların tahrip olması; dış faktörlerin veya tafonomik (gömülme sonrası değişim) etmenlerin etkisiyle açıklanmaktadır.
Nekropolde bulunan kemikler üzerinden yapılan DNA analizleri sonucunda; dokuz bireyden yedisinin yaş grubu belirlenmiş, altı erişkin birey tespit edilmiştir. Cinsiyeti tayin edilebilenlerden birinin erkek, ikisinin ise kadın olduğu ortaya çıkmıştır. Bir çocuk ve bir erişkin mezarında; küpe, broş, broş kilit aksamı ve kemer tokası gibi kişisel nitelikte ölü hediyeleri bulunmuştur. Bulgular, Dorumburnu topluluğunda her yaş grubunun ölü hediyesiyle birlikte gömüldüğünü göstermektedir. Dört yaşında olduğu belirlenen bir çocuk iskeletinin yanı sıra, M8 kodlu mezardaki erişkin bir erkeğe ait kemikte porotik yapı (kemik gözenekleşmesi) ve yeni kemik oluşumu gözlemlenmiştir. Bu durumun, muhtemelen çiftlik faaliyetleri sırasındaki düşme veya çarpma gibi bir travmadan kaynaklandığı tahmin edilmektedir.
Dorumburnu Nekropolü’nün altında kalan düzlük, MS 2. yüzyıl sonrası artan nüfus ve güvenlik ortamına bağlı olarak gelişen Sillyon çevresindeki kırsal yerleşimlerden biridir. Ancak 2015-2016 yıllarındaki izinsiz hafriyat çalışmalarıyla bu çiftlik yerleşimi büyük oranda yok edilmiştir. Alanın kuzeyinde hâlen tuğla, kiremit, mozaik parçaları ve yoğun seramik buluntuları gözlemlenebilmektedir. Dorumburnu Nekropolü, 2015 yılında “I. derece arkeolojik sit alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Dorumburnu Antik Dönem Nekropol Alanı Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Dorumburnu Antik Dönem Nekropol Alanı’na ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; N. Damla Yılmaz USTA’ya aittir ve Dorumburnu Nekropolü (Sillyon Territoryumu / Antalya) Kurtarma Kazısından Çıkan İnsan İskelet Kalıntıları adlı eserlerden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
