Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı; Antalya ili, Muratpaşa ilçesi sınırları içerisinde, Selçuk Mahallesi Cumhuriyet Caddesi’nde, günümüzde Cumhuriyet Meydanı’nda yer alan; 1961-1964 yılları arasında Prof. Dr. Hüseyin Gezer tarafından yapılmış, yerden yüksekliği 6 metre olan ve yapımında 12 ton bronz kullanılan bir heykeldir. Antalya halkınca “Ulusal Yükseliş Anıtı” veya “Atatürk Anıtı” adlarıyla bilinmektedir.
Heykeltıraş Prof. Dr. Hüseyin Gezer tarafından yapılan ve bedeli Antalya halkından toplanan bağışlarla karşılanan heykel; anıt heykelciliğine, kaide ile figürler arasında bir bütünlük kurması ve kaidenin de anıtın anlatımına katılması yönünden bir yenilik getirmiştir.
Atatürk Anıtı Yaptırma Derneği Başkanı Muharrem Önal Bey’in Mimar Tarık Akıltopu ile anıt için açtığı iki aşamalı yarışmaya 28 proje katılmış; yarışma sonunda, katılanlar arasındaki 5 projenin heykeltıraşları ikinci bir yarışmaya davet edilmişlerdir. Prof. Dr. Hüseyin Gezer’in projesi birinci seçilmiş ve heykelin Cumhuriyet Meydanı’na dikilmesi kararlaştırılmıştır.
Kaide projesi uygulamasını Antalyalı Mimar Tarık Akıltopu üstlenmiştir. Kaidedeki granit taşlar, Korkuteli yolu üzerindeki Yenice’den getirilmiştir. Anıtın kaidesi betonarme kabuk olup içi boştur. Bronz heykelin ağırlığını dört adet betonarme kolon taşımaktadır. Kaidedeki dik yüzeylere İstiklal Savaşı’nın çeşitli evrelerinin adı yazılmaya çalışılmış ancak tamamlanamamıştır.
Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı’nın vermek istediği mesaj şöyledir: Yerden birdenbire yükseliveren kaidenin en uç noktasında yer alan figürler kurtuluşu, birlik ve beraberliğimizi, Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde bir dizi zaferle kurulan modern Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni temsil eder. Anıt kaidesinde yer alan tarihler, 19 Mayıs 1919’dan başlayarak yeni Türkiye Devleti’nin kuruluş sürecini başlatan zaferleri, devletin kuruluşunda atılan adımları, yeni Türk Devleti’ne modern kimliğini veren devrimleri zeminden başlayarak hızla yükselen anıtın basamaklarını meydana getirir. Ayrıca altta bulunan, üzerinde çeşitli olayların ve inkılap tarihlerinin yer aldığı basamaklar hürriyet için verilen çabayı; üstte Atatürk’ün bindiği şahlanan “gemsiz” at bağımsız yükselmeyi simgeler. Atatürk’ün yanında yer alan kız ve erkek figürleri ise gençliğin ülkenin bekçiliğini yapmasını ve onlara verilen güveni simgelemektedir. Heykel, Türkiye’nin en anlamlı anıtlarından biri olmuştur.
Antalya Ulusal Yükseliş Anıtı, 1996 yılında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescillenerek koruma altına alınmıştır.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Önce, A., Ceylani, H., & Yıldız, H. (2003). Antalya Kültür Envanteri. T.C. Antalya Valiliği.
Ulusal Yükseliş Anıtı, Antalya. (t.y.). İşte Atatürk. isteataturk.com
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2026)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilerek veya gösterilmeyerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz. Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması, yayımlanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suçtur.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
