Yüzbaşı Ertuğrul Mağarası; Antalya ili, Kemer ilçesi sınırları içerisinde, Kemer ilçe merkezinin 1,85 kilometre güneybatısında, halk arasında “Ağva Burnu” adıyla bilinen kıyı üzerinde yer almaktadır. Bu mağara, İngiliz ve Fransız savaş gemilerini durdurmak amacıyla 1917 yılında Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker ve birliği tarafından oluşturulmuş tarihî top mevzilerinin inşası sırasında, birliğin konuşlandığı ve gözlem yaptığı kaya sığınağıdır. Mevzilere yakınlığı nedeniyle gezginler tarafından “Yüzbaşı Ertuğrul Mağarası” adıyla adlandırılmıştır.
Denizden takriben 125 metre yükseklikte oldukça yüksek bir giriş ağzına sahip olan mağaradan; başta Kemer bölgesi olmak üzere Akdeniz kıyı şeridi rahat bir şekilde izlenebilmektedir. Günümüzde sık çam ormanları içerisinde bulunan mağaranın iç yüzeylerindeki kalker oluşumlar, binlerce yıllık jeolojik süreçlerin izlerini taşımaktadır. Tavandan aşağı süzülen mineral birikintileri ve dalgalı kaya dokuları, buranın yalnızca bir kaya boşluğu değil, aynı zamanda doğal bir oluşum harikası olduğunu kanıtlamaktadır.
1917 yılında, Osmanlı subayı Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker komutasındaki birlik, İngiliz ve Fransız savaş gemilerini etkisiz hâle getirmek amacıyla bölgede topçu mevzileri oluşturmuştur. Ağva Burnu’nda açılan bu mevzilerin inşası sırasında mağara; askerî birlik için hem barınma hem de stratejik gözlem noktası olarak kullanılmıştır. Buradan yapılan gözetlemeler sayesinde düşman gemilerinin hareketleri izlenmiş, kıyı savunmasının planlanmasında kritik bilgiler elde edilmiştir.
Mağaranın bulunduğu nokta, denize hâkim yüksekliği ve geniş görüş açısıyla dikkat çeker. Bu özellikleri sayesinde, açık denizden yaklaşan gemileri erken fark etmek mümkün olmuştur. Mağaranın doğal yapısı, aynı zamanda askerleri dışarıdan görünmeye karşı koruyarak gizli bir üs işlevi görmüştür.
Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker Top Mevzileri ve mağara; millî tarih ve askerî harp tarihi açısından taşıdığı büyük önem ve tarihî olaylara tanıklık etmesi nedeniyle 2011 yılında “tarihî sit alanı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Yüzbaşı Ertuğrul Mağarası Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
T.C. Antalya Valiliği
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA)
Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü
Antalya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Yüzbaşı Ertuğrul Mağarası’na ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; anonim kaynaklardan derlenmiş olup Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
