Gâvur Kuyusu (Akarca) Mevkii Kutsal Alanı; Antalya ili Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, Sırtköy’e yaklaşık 1 km mesafede yer almakta olup yöre halkı tarafından Gâvur Kuyusu veya Akarca adıyla anılmaktadır. Alan, Antik Dönem’de kullanıldığı anlaşılan bir kutsal mekân niteliği taşımaktadır.
Delikli Ören ile Etenna Antik Kenti güzergâhı üzerinde, Sırtköy’e yaklaşık 1 km uzaklıktaki Akarca Mevkii’nde, Manavgat-Sırtköy yolunun yaklaşık 16 m batısında, bir viraj üzerinde doğal oluşumlu küçük bir kaya ini bulunmaktadır. Antik Dönem’de iç kısmı düzeltilen bu inin kuzey cephesine bir niş açıldığı görülmektedir. Konumu ve mimari düzenlemesi dikkate alındığında, alanın Delikli Ören-Etenna hattı üzerinde yer alan bir tapınım alanı olarak kullanıldığı düşünülmektedir.
Söz konusu inin hemen arka kısmında, yine Antik Dönem’de iskân edildiği değerlendirilen ve yöre halkı tarafından Gâvur Kuyusu (Akarca) adıyla bilinen bir mağara yer almaktadır. Bu durum, alanın kutsal kullanımının yalnızca tek bir yapı ile sınırlı olmadığını, çevresiyle birlikte bütüncül bir inanç mekânı oluşturduğunu göstermektedir. Gâvur Kuyusu (Akarca) Mevkii Kutsal Alanı, 2025 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Semavi dinlerin ortaya çıkışından önce Anadolu’da yaygın olarak görülen tapınma biçimlerinden biri olan nişler, genellikle ana tanrıçaya; bilinen adlarıyla Kybele ya da Kubaba kültüne ilişkilendirilmektedir. Bu mimari unsur, zaman içerisinde dönüşerek Hristiyanlık’ta Ortodoks kiliselerinde apsis, İslam mimarisinde ise mihrap formunda varlığını sürdürmüş ve kutsal mekân kurgusunun sürekliliğini yansıtan önemli bir öğe olmuştur.
Gâvur Kuyusu (Akarca) Mevkii Kutsal Alanı Genel Bilgiler:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Gâvur Kuyusu (Akarca) Mevkii Kutsal Alanı’na ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi tarafından hazırlanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma ve kazı sonuçlarına göre güncellenebilir.
Teşekkür Mesajı: Bilgilendirmelerde bulunan Sırtköy sakinlerinden Sayın Mustafa KATLANIR’a teşekkür ederiz.
Fotoğraflar:
Manavgat-Sırtköy yolu üzerinden kutsal alanın görünümü.
İnin içerisinde bulunan niş.
Niş, yakın çekim.
Tapınım alanı içerisinde demir murçlar ile işlenmiş bölüm.
Kaya mezarı (?)
İn içerisinden Manavgat-Sırtköy yolu ve Sırtköy’ün güney bölümünden bir görünüm.
