Murtbeli Çeşmesi; Antalya ili, Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, Tarihî Kesikbeli Kervan Yolu güzergâhında, Kargıhan’ın 3,15 km kuzeydoğusunda ve Murtbeli Yangın Gözetleme İstasyonu’nun 201 m batısına inşa edilmiş geleneksel bir yol çeşmesidir.
Yapıya, Antalya-Konya karayolu üzerinden Murtbeli Yangın Gözetleme İstasyonu sapağına ayrılan orman yolu vasıtasıyla ulaşılmaktadır. Halk arasında “Murtbeli Çeşmesi” adıyla bilinen yapının bani (yaptıran) ve inşa kitabesi bulunmadığından kim tarafından ve hangi tarihte yaptırıldığı kesin olarak bilinememektedir. Çeşmenin özgün taş yalağı, 1960’lı yıllarda gerçekleştirilen bir onarımla demir oluk eklenerek yenilenmiştir. Çeşmenin suyu günümüzde de yaz ve kış mevsimlerinde kesintisiz akmayı sürdürmektedir.
Eğimli ve kayalık bir yamaç tabanına yaslanan, kırsal dokuyla uyumlu kesme taş ve moloz taş malzeme ile örülen çeşmenin ana gövdesi, yatay uzantılı bir arka duvar üzerine kurgulanmış olup merkezinde yuvarlak kemerli bir niş barındırmaktadır. Kemer blokları ile niş çevresindeki profilli düzgün kesme taşlar, yapıya anıtsal bir cephe görünümü kazandırmaktadır. Nişin iç kısmında suyun aktığı lüle deliği, önünde ise geniş masif taş ve beton harçlı su yalağı (kurna) yer almaktadır. Yalağın sağ tarafında, zamanla suyun ve mineral birikintilerinin oluşturduğu yosunlaşmaya bağlı sarımtırak renk değişimi belirgin biçimde izlenebilmektedir.
Yapının ön yüzü zemin seviyesinde beton bir platformla düzleştirilmiş olup çeşmenin alt tarafında hafif erozyona uğramış topraklı bir zemin yer almaktadır. Çevredeki doğal bitki örtüsü, Akdeniz maki formasyonunu yansıtan bodur çalılar, kargılar ve yabani otlardan oluşmaktadır. Arkasındaki yamaç ile bütünleşen yapı, tarihî kervan güzergâhındaki yolcuların ve hayvanların su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilmiş kırsal sivil mimarlık örneklerinden biridir. Günümüzde çeşme cephesinden uzanan siyah plastik su borusu ve alt kotlardaki niteliksiz harç müdahaleleri ile aşınmalar, yapının zaman içerisinde özgünlüğünü örtecek çeşitli müdahalelere ve olumsuz doğa koşullarına maruz kaldığını göstermektedir.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Kaplan, Orhan Deniz. (2016). Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesi. Antalya.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2025)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilmeden veya gösterilerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
