Konak Tümülüsü; Antalya İli, Aksu İlçesi sınırları içerisinde, Perge Antik Kenti’nin 8 km kuzeybatısında, günümüzde Konak Mahallesinde konumlanan, antik dönemde insan gücüyle oluşturulmuş yapay mezar tepesidir.
Tümülüs, geçmiş devirlerde ve Antik Dönemde Nekropolis (Mezarlık) alanlarına veya başka bir bölgeye yapılan mezar odalarına ulaşımı engellemek için mezar odası üzerine insan gücüyle yapılan yığma tepedir. Tümülüs örneklerine yoğun olarak Anadolu’da, Trakya’da, Orta Asya’da, Rusya’da ve Meksika’da rastlanmaktadır.
2015 yılında Konak Mahallesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen tümülüs, 2.998 hektar alan üzerinde kurulmuş olup 7 m yüksekliğindedir. Tümülüs üzerinde yer yer kiremit parçaları bulunmaktadır. Tümülüs bölgede yapılan tarımsal faaliyetler nedeniyle tahrip olmuştur. Konak Tümülüsü, 2015 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Tümülüs, Latince bir sözcük olup (çoğulu tumuli), bir mezar ya da mezarlık içeren, toprak yığılarak oluşturulmuş tepeciklere verilen addır. Höyük ve kurgan (Orta Asya’da) da denilen tümülüs yapma geleneğine sahip ulusların sayısı fazla değildir. Bunlara en çok Anadolu’da, Trakya’da, Orta Asya’da, Rusya’da ve Meksika’da rastlanır.
Mezarın yerini bir tepe ile belirleme geleneğinin bilinen ilk örnekleri Avrasya steplerinde, MÖ 4. binyılın başlarına aittir; kurgan olarak da adlandırılan bu mezar tepelerinin altında ölü, basit bir çukur ya da ahşap bir odaya yerleştirilmiştir. Bu geleneğin, steplerden gelen etkiyle Trakya’ya ilk olarak MÖ 3. binyıl içinde girdiği bilinmektedir. Trakya’nın Tunç Çağı mezar tepeleri, daha sonraki dönemlerin tümülüslerine göre daha basık ve yayvan, çoğu kez de 2–3 m yüksekliğindeki tepeciklerdir; ancak Bulgaristan’da ender olarak yüksekliği 7 metreyi bulanlar da vardır.
İlk Demir Çağ’dan itibaren mezar tepeleri daha sivri ve konik bir biçim almış, dolgularında taş ile birlikte killi toprak da kullanılmıştır. Demir Çağı’nın ilk kısmına tarihlenen mezar tepelerinde yine ayrı bir mezar odası yoktur; ölü toprağa açılmış ve ahşap ile kaplanmış bir odanın içine yatırılmıştır. Orta Demir Çağı’ndan itibaren mezar odası ya da taş lahiti olan gerçek tümülüsler görülmeye başlar. Bu tür tümülüsler için genellikle uzaktan görülebilen sırt ve yamaçlar tercih edilmiştir. İkili ya da üçlü tümülüsler yaygın olmakla birlikte, tümülüs mezarlığı şeklinde sayıları 9 ile 36 arasında değişen gruplara da rastlanmaktadır. Toplu tümülüs mezarlıklarının, daha eski bir kutsal alanın üzerinde yer aldığı görülmektedir.
Bintepe’deki Alyattes’in tümülüsü ile Nemrut Dağı’ndaki tümülüs, Anadolu’nun bilinen en büyük tümülüsleri arasında yer alır. Frigyalılara ait tümülüsler de olmakla birlikte tümülüs yapımı daha çok Lidyalılarda önem kazanmıştır. Aynı bölgede 100 Lidya tümülüsüne rastlanmıştır. Anadolu’nun en büyük tümülüsü olan Alyattes’inkinde 16 tonluk taş bloklar kullanılmıştır. Şamanist Türk ve Moğol boylarında ayrıca, Dünya Dağı’nı temsilen “oba” adı verilen, taş yığınlarından kurgan (yapay tepe) oluşturma geleneği çok yaygındır.
Adres:
Konak Mahallesi, Aksu/Antalya
Mimari Çağ:
Bilinmiyor
Bugünkü Kullanımı:
Boş-Tepe
Koruma Durumu:
I. Derece Arkeolojik Sit Alanı
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Ziyaret Tarihi:
12.09.2021
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Konak Tümülüsü hakkında yer alan araştırma ve bilimsel sonuçlara ilişkin veri, görsel ve değerlendirmeler; Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tescil karar yazısından alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com’da yer alan envanter bilgileri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Konum Bilgisi Hakkında Bilgilendirme:
Bu sayfada bilgileri sunulan kültür ve tabiat varlığı ile tarihi eserin, yerinde korunması ve herhangi bir tahribat ya da zarara uğramaması amacıyla açık konum bilgisi paylaşılmamaktadır. Konum bilgilerine ulaşmak için lütfen iletişim sayfamız üzerinden bizimle irtibata geçiniz.
Fotoğraflar:
