Macar Cami; Antalya ili, Serik ilçesi sınırları içerisinde, Gebiz Mahallesi’nin 2 kilometre güneybatısında yer alan, 19. yüzyıl Osmanlı Dönemi’ne tarihlendirilen bir yapıdır. Kare planlı ve tek kubbeli olan cami, günümüzde tarım arazileri içerisinde tecrit edilmiş durumdadır. Dış yapısı itibarıyla sağlam görünmesine karşın iç mekânda ciddi tahribatlar mevcuttur. Sekizgen bir kasnak üzerine oturan kubbe ile örtülü olan yapının inşa kitabesi bulunmadığı için mimarı ve tam yapım tarihi bilinmemektedir. Yapı günümüzde ibadete kapalıdır.
Caminin inşasında ana malzeme olarak moloz taş kullanılmış; pencere lentoları ve duvar köşelerinde ise düzgün kesme taş tercih edilmiştir. Üst örtüyü teşkil eden kubbe, alaturka kiremit ile kaplanmıştır. Bir istinat duvarı ile çevrelenen avlunun doğusunda, mermer işçiliği olmayan, yazısız ve tarihsiz dört adet mezar bulunmaktadır. Kuzey cephede yer alan ana giriş, basit dikdörtgen formlu bir kapı açıklığına sahiptir. Kapı üzerindeki dikdörtgen kitabelik boş durumdadır. Batı, güney ve doğu cephelerinde kesme taş lentolu, demir parmaklıklı dikdörtgen pencereler yer almaktadır.
Kare planlı harime, kuzey cephedeki kapıdan bir basamakla inilerek girilmektedir. Kubbeye geçişin pandantifler vasıtasıyla sağlandığı harim, kalem işi süslemeleriyle dikkat çekmektedir. Amatör bir işçilik sergileyen bu süslemeler; pandantifler, kubbe eteği, mihrap ve duvar üst seviyelerinde yoğunlaşmaktadır. Mihrap: Güney duvarında basit bir niş formunda tasarlanmıştır. İç kısmında kandil motifi, tepelik bölümünde ise stilize yeşil-sarı renkli çiçek demetleri yer almaktadır. Mihrabın iki yanında madalyonlar içerisinde “Maşallah” ibaresi okunmaktadır. Duvar Süslemeleri: Batı cephesinde bir balta motifi ve iki yanında servi ağacı figürleri işlenmiştir. Diğer cephelerdeki süslemeler ve yazılar (doğu ve kuzey) büyük oranda tahrip olduğu için okunamamaktadır. Kubbe ve Pandantifler: Pandantiflerin üzerinde “Vav” harfleri yer almaktadır. Kubbe eteğinde ise madalyonlar içerisinde Dört Halife ile Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’in isimleri yazılıdır. Bu madalyonlar, zincir motifleri ile kubbe merkezindeki (günümüzde yok olmuş) ana motife bağlanmaktadır.
Devlet arşivlerinde hakkında kayıt bulunmayan Macar Cami; bölgedeki benzer plan şemasına sahip yapılarla kıyaslandığında 19. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmektedir. Macar Cami, 2013 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Macar Cami Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Müdürlüğü
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı
T.C. Antalya Müftülüğü
T.C. Serik Müftülüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Macar Cami’ye ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Esra TAY’a aittir ve Serik’teki Geç Osmanlı Dönemi Tek Kubbeli Camileri adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
