Enikli Kuyuları; Antalya İli, Kepez İlçesi sınırları içerisinde, Kızıllı Mahallesi Hacıaliler Caddesi üzerinde bulunan Antalyalı Yörükler tarafından kullanılan göç yolları üzerine su temini elde etmek için inşa edilmiş su kuyularıdır. Yöre halkı tarafından “Enikli Kuyuları” olarak bilinen bu kuyuların, çevredeki diğer kuyularla birlikte 3.000 yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu düşünülmektedir. Kızıllı Mahallesi, su kaynakları bakımından zengin bir bölge olmadığından, buraya yerleşen halk su ihtiyacını belirli noktalarda açtıkları kuyular aracılığıyla karşılamıştır. Antik Dönem ve Orta Çağ’da açılan bu kuyular zamanla yeniden değerlendirilmiş, suyun yetersiz olduğu yerlerde ise sarnıçlar inşa edilmiştir.
Bölgede ne hane sayısı, ne de nüfus olarak dikkate değer bir yoğunluğunun olmaması, Enikli Kuyuları’nın daha çok hayvan sulama amacıyla açılmış olduklarını göstermektedir. Seçilen yer, göç sırasında kullanılan önemli bir konaklama alanıdır. Enikli’nin çevresindeki maki topluluğu ile hayvan otlatmaya bugün de olanak veren veren yoğun bitki örtüsü, kuyuların açıldığı yerin su toplamaya olanak veren özelliği ile birleşince, kuyu sayısındaki çokluğun nedeni, kendiliğinden anlaşılmaktadır.
Enikli, güneyden gelerek yaylalara uzanan yolu kullanan Yeni Osmanlı Yörükleri’nin bir bölümünün göç yolu üzerindedir. Su gereksinmesi, göç sırasında konak yeri olarak kullanılmaya uygun olan Eniklide açılmış kuyulardan karşılanmıştır. Eniklide, bugün birçoğunun üzeri çalı ile örtülü kuyu ağızlarının yanı başında, bir ip parçasına bağlı olarak duran, bazıları taşıt lastiği, çoğu paslı yağ tenekesi ve benzeri basit su çekme kaplarının varlığı, sağ sola yerleştirilmiş, çok sayıda yöredeki adıyla hatıl (yalak), Enikli Kuyuları’nın, sınırlı da olsa günümüzde de hayvan sulamak için kullanıldıklarını göstermektedir.
Genellikle yuvarlak formda ve yöresel düzensiz taşlardan yapılan kuyuların giriş kısımları bacalı veya çıkıntılı şekilde tasarlanmıştır. Günümüze kadar ulaşan bazı kuyular, özellikle evlerin önlerinde ve yol kenarlarında yer almakta olup, güvenlik gerekçesiyle girişleri kapatılmıştır. Tarihsel süreçte bazı kuyuların içine hayvan cesetlerinin atılması nedeniyle kötü koku yayılması sorunu yaşanmış ve bu sebeple bazı kuyular bilinçli olarak tamamen kapatılmıştır. Bölgedeki pek çok kuyu ve sarnıç, Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tescillenmiş ve koruma altına alınmıştır.
Adres:
Kızıllı Mahallesi, Kepez/Antalya
Mimari Çağ:
Türkiye Cumhuriyeti
Bugünkü Durumu:
Boş-Sağlam
Koruma Durumu:
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı (-)
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Ziyaret Tarihi:
02.03.2025
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Enikli Kuyuları hakkındaki bilgiler Orhan Deniz KAPLAN tarafından hazırlanmış olup tüm hakları Antalya Kültür Varlıkları Envanteri Projesine aittir. İzin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
antalyakulturenvanteri.com’da yer alan yazı içerikleri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Fotoğraflar:
Yorum Yazın