Cihadiye Mahallesi Antik Dönem Su Kanalı; Antalya ili, Aksu ilçesi sınırları içerisinde, MS 2. yüzyılda Düden Çayı’nın suyunu Perge ve Magydos antik kentlerine taşımak amacıyla Roma Dönemi’nde açılmış su yönlendirme kanallarıdır. Antalya Havalimanı arkasında, Güzelyurt Mahallesi’nden geçen ana su kanalı, Saksağanlı mevkisi ile Hacıaliler Mahallesi yönünde kollara ayrılmaktadır. Antik su kanalı, günümüzde yöre halkı tarafından tarım arazileri ve bahçe sulamalarında kullanılmaktadır.
Antik Dönem’de “Kataraktes” adıyla anılan, Antik Pamfilya’nın Aksu (Kestros), Köprüçay (Eurymedon) ve Manavgat (Melas) Çayı ile birlikte en önemli dört akarsu kaynağından biri olan Düden Çayı’nın suyu, MS 2. yüzyılda günümüzde Karpuzkaldıran adıyla bilinen Magydos Antik Kenti’ne taşınmak istenmiştir. Roma Dönemi’nde, MS 2. yüzyılda açılan su kanallarına ait ilk izler, günümüzde Aksu ilçesinin Cihadiye Mahallesi’nde görülebilmektedir. Antalya Havalimanı arkasında, İncikpınar Mahallesi’nden geçen su kanalı, Saksağanlı mevkisi ile Hacıaliler Mahallesi yönünde kollara ayrılmaktadır.
Düden Çayı’ndan beslenen kanalın bir bölümü, 1998 yılında Antalya Havalimanı için yapılan pistin altında kalmış olup bu bölgede kanalın suyu kesilmiştir. Aynı seviyede normal sirkülasyonun sağlanabilmesi için kanalın derinliği, bazı bölümlerde 4-4,5 metre derinliğe ve 2 metre genişliğe ulaşmaktadır. Bazı bölümleri toprak üstünde 2-2,5 metre yüksekliğinde açılmış olan su kanalından, sulama faaliyetleri haricinde, yedi adet su değirmeninin çalıştırılmasında da faydalanılmıştır.
1996 yılında “I. Derece Doğal Sit Alanı” ilan edilerek koruma altına alınan su kanalı üzerinde gerçekleştirilen çalışmalarda, kanalın bazı bölümlerinde kanal üstünün düzgün kesilmiş konglomera bloklar ile kapalı olduğu gözlemlenmiştir. Suyun yönlendirilmesinde ark stilinde kullanılan konglomera bloklar, günümüzde yoğun bitki örtüsü altında kalmış olup görülememektedir.
Cihadiye Mahallesi Antik Dönem Su Kanalı Genel Bilgiler:
Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
DSİ 13. Bölge Müdürlüğü
Telif Bildirimi ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Cihadiye Mahallesi Antik Dönem Su Kanalı’na ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Ali Önce, Bülent Baykal ve Fatih Özdel tarafından gerçekleştirilmiş olup “T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
