Sitti Zeynep Türbesi; Antalya İli, Alanya İlçesi sınırları içerisinde, kent merkezinden Alanya Kalesi’ne çıkan yol üzerinde, büyük bir kayanın üzerine 16. yüzyılda Osmanlı Devleti Döneminde inşa edilmiş türbedir. Evliya Çelebi, ünlü Seyahatnâme’sinde binanın Bektaşi tekkesi olduğunu yazmıştır. Sitti Zeynep hakkında günümüzde kesin bir bilgi yoktur. Kanuni Sultan Süleyman dönemi Osmanlı vakıf defterlerinde türbeye ait vakfın adı “Sitti Zeynep bin’t Zeynülabidin” olarak geçmektedir. Sitti Zeynep’in mezarı Mardin ilinin Nusaybin ilçesinde bulunmaktadır. Sitti Zeynep, İmam Hüseyin’in kızı olup Zeynel Abidin’in kız kardeşidir.
Türbe, dikdörtgen planda moloz taş ve kireç harcı ile inşa edilmiştir. Cephe doğuya bakmakta olup (L) görünümündedir. Türbeye giriş cephenin sağında bulunan küçük ve dikdörtgen şekilli bir kapıdan sağlanmaktadır. Kapıdan üzeri aynalı tonoz örtülü kare planlı bir mekâna girilir. Bu mekanın solunda zemin seviyesinden yüksekte açılmış sivri kemerli küçük bir kapı ile mescit kısmına geçilir. Mescit kare planlı olup, plandan kubbenin yuvarlağına geçiş trompları vasıtası iledir. Yapının güney duvarı ortasında sivri kemerli bir mihrabı ile bunun sağında dikdörtgen bir iniş mevcuttur. Kubbeye yakın kısımlarda doğu, kuzey ve güneyde olmak üzere üç adet küçük penceresi bulunmaktadır. Bu kısma batıdan sivri tonozlu ve doğu batı doğrultulu uzun bir mekân birleştirilmiştir. Mekânın kuzey ve batı tabanı (L) şeklinde setlendirilmiştir. Ortada uzun bir şekilde moloz taşlı sıva ile yapılan sanduka biçimli mezar yeri bulunmaktadır. Diğer oda boştur.
Türbenin giriş mekânının batı duvarında bulunan yükseltilmiş dikdörtgen şekilli küçük bir kapı ile yine mescit olarak kullanıldığı anlaşılan ve kuzey güney istikametinde uzanan diğer bir mekâna girilir. Mekânın güney örtüsü tromplu kubbe, kuzey örtüsü ise sivri tonozludur. Kubbe ve tonozu sivri bir takviye kemeri birbirinden ayırmaktadır. Güney duvarında dikdörtgen şekilli bir penceresi bulunmaktadır. Doğu duvarında iki adet yuvarlak kemerli küçük niş, batı duvarında yukarıda ise bir ışık menfezi vardır.
Türbede mezarı bulunan kişinin bir eren olduğu düşünülmektedir. Türbenin bulunduğu kayanın içine antik dönemde ikişer metre uzunluğunda üç lahit oyulmuştur. Antik mezarlar, bir dönem su deposu olarak kullanılmıştır. Türbenin bazı kısımları geçirmiş olduğu onarımlarla yenilenmiş, üzeri bakır levhalarla kaplanmıştır. Sitti Zeynep Türbesi, 1995 yılında Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
Adres:
Çarşı Mahallesi, Alanya/Antalya
Mimari Çağ:
Osmanlı Devleti
Bugünkü Kullanımı:
Türbe
Koruma Durumu:
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı (1995)
İlgili Kurum:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Ziyaret Tarihi:
01.07.2023
Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ait tüm görsellerin yayın hakları Orhan Deniz KAPLAN’a aittir. Sitemizde yer alan görseller, Orhan Deniz KAPLAN’dan izin alınmadan çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Sitti Zeynep Türbesi hakkında yer alan araştırma ve bilimsel sonuçlara ilişkin veri, görsel ve değerlendirmeler; T.C. Antalya Valiliği – Antalya Kültür Envanteri kitabı (Hürmüs CEYLANİ, Saime KÜRKÇÜ, Esin KULELİ, Hakime YILDIZ), ve tr.wikipedia.org‘dan alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com’da yer alan envanter bilgileri kaynak gösterilmeden izinsiz çoğaltılamaz, dijital ve basılı hiçbir mecrada yayınlanamaz.
Harita:
Fotoğraflar:
