Sarılar Aşağı Cami; Antalya ili, Manavgat ilçesi sınırları içerisinde, Sarılar Mahallesi 2075. Sokak üzerinde, muhtemelen 19. yüzyılın sonunda veya 20. yüzyılın başında Osmanlı Devleti Dönemi’nde Hasan Paşa tarafından yaptırılmış ve sonradan yıkılmış olan eski yapının yerine, Latin harfleri ile yazılı günümüz kitabesine göre 1965 yılında yeniden inşa edilmiş; harim mekânına sonradan eklenen modern kütlesi ile bünyesinde barındırdığı tarihî ve antik dönem mimari ögelerinin bir arada görüldüğü avlulu, kârgir bir camidir. Halk arasında “Hacı Hüseyin Öz Cami” adıyla da bilinmektedir. Yapı, günümüzde sağlam ve ibadete açık durumdadır.
Sarılar Mahallesi’nin en eski Osmanlı eseri olarak bilinen cami, bir cuma camii olarak inşa edilmiştir. Osmanlı Devleti Dönemi’nde cuma kılınacak camiler devlet tarafından belirlenir, her camide veya mescitte cuma namazı kılınmazdı. Bu izin verilen camilere cuma camii denirdi. Sarılar’daki Hasan Paşa Camii böyle önemli bir cami olduğu için vaiz-hatip atamaları devlet tarafından yapılmıştır. Caminin vaizliğine Hacı Osman Halife isminde bir ulema tayin olunmuştur. Caminin hemen yanında, günümüze ulaşmayan ve Hacı Süleyman Efendi’nin yaptırdığı bir medrese bulunmaktaydı.
1803 yılında hazırlanan bir belgede, İstanbul’da bulunduğu daha önce belirtilen Mahmut Paşa-i Velî Camii bu belgede Sarılar’da olarak ifade edilmiş, mütevellisinin ise Hasan Asım Efendi olduğu belirtilmiştir. Hasan Asım Efendi elindeki atik beratı (eski beratı) sultana götürerek eski beratın yenilenmesini talep etmiştir. Bu caminin yanında Şeyh Abdurrahim Efendi’nin mezarının bulunduğu da söz konusu belgede yazılıdır.
Resmî tabela kayıtlarında hem “Sarılar Aşağı Cami” hem de “Hacı Hüseyin Öz Cami” olarak adlandırılan caminin harim yapısı; betonarme strüktürü, sivri kemerli pencere açıklıkları, çini kaplamalı giriş portalı ve betonarme minaresiyle 1965 yılı ve sonrası yenilemelerini yansıtmaktadır. Cami üzerinde biri tarihî, biri modern olmak üzere çift minare bulunmaktadır. Yapının hemen köşesinde yükselen tarihî taş minare, özgün kütle ilişkisi ve malzeme işçiliği bakımından yapının tarihî çekirdeğini oluşturmaktadır.
Silindirik gövdeli taş minare, kaba yontu ve kesme taş malzemeyle inşa edilmiş olup şerefe altında devşirme antik blokların ve taş bezemelerin kullanıldığı görülmektedir. Gövdeyi saran dişli kuşak ve şerefe altındaki işlemeli bant, yapıya sade ama özenli bir görünüm kazandırmıştır. Minarenin alt bölümünde, daire içindeki kabartmalı taş levhada Mühr-i Süleyman (altı köşeli yıldız) motifi ve dairesel madalyon bezemeleri dikkat çekmektedir. Mimari özellikleri, minarenin Geç Osmanlı Dönemi’ne, yani yaklaşık 19. yüzyıla ait olabileceğine işaret etmektedir.
Cami avlusunda ve çevre duvarı aksında görülen profil işçilikli büyük mermer ve kireç taşı mimari bloklar, bölgedeki antik dönem yerleşimlerinden getirilerek caminin yapımında devşirme taş malzeme olarak kullanılmıştır. Profil detayları belirgin olan bu friz ve korniş parçaları; hem alanın tarihî derinliğini hem de yerel mimaride geçmiş devir malzemelerinin sürekliliğini belgeleyen nitelikli yapısal kalıntılardır.
Öznitelik Bilgisi:
Kaynakça:
Öz, M. (2021). Sarılar Köyü: Tugayoğlu Ayanlığı. Gece Kitaplığı.
Kaplan, Orhan Deniz. (2026). Saha araştırması ve yerinde gözlem. Antalya.
Fotoğraf:
Orhan Deniz Kaplan (2021)
Telif Hakları ve Kullanım Koşulları:
Bu sitede yer alan Antalya kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
antalyakulturenvanteri.com alan adında yer alan metin, fotoğraf, harita, çizim ve diğer tüm içerikler; hak sahibinin önceden alınmış yazılı izni olmaksızın ticari veya ticari olmayan hiçbir amaçla çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kaynak gösterilerek veya gösterilmeyerek dijital ya da basılı mecralarda yayımlanamaz. Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması, yayımlanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre suçtur.
Sitedeki içerikler mevcut akademik ve saha araştırmaları doğrultusunda derlenmiş olup, yeni bulgular ışığında önceden haber verilmeksizin güncellenebilir.
Galeri:
