Kızılkandak Sarnıcı; Antalya ili, Kepez ilçesi sınırları içerisinde, Aktoprak Mahallesi’nin güneybatısında, halk arasında “Kızılkandak” adıyla anılan tarla üzerine merdivenli kuyu tarzında inşa edilmiş bir su sarnıcıdır. “Kandak” sözcüğü obruk, çökek, mağara gibi anlamlarda kullanılmıştır. Dibi görünmez ve giden gelmez kuyulara da bu ad verilirdi. Çok iştahlı ve obur kimseler için ise “Mide değil kandak!” sözü kullanılırdı.
Sarnıç, tamamen harçsız veya yer yer kireç harcı desteğiyle örülmüş geleneksel moloz taş duvar tekniğinin belirgin bir örneğini sunmaktadır. Bölgenin doğal taş örtüsünden temin edilen gözenekli kireç taşlarının üst üste yığılmasıyla inşa edilen dairesel formdaki gövde, kırsal mimarinin doğayla olan organik bağını gözler önüne sermektedir.
Kuyunun yan cephesinde, kuyu içine erişimi sağlamak veya su alma mekanizmasını desteklemek amacıyla kemer formunda bir kapı yapılmıştır. Yapının üst yüzeyi ve duvar araları yer yer kireç veya çimento esaslı dolgu malzemeleriyle pekiştirilmiş olsa da zamanla gelişen doğal tahribat nedeniyle taş aralarında otsu bitkiler ve küçük vejetasyon tabakaları oluşmuştur.
Çevresel açıdan bakıldığında yapı; maktu çalılar, kır çiçekleri ve Akdeniz maki bitki örtüsünün baskın olduğu bakir bir arazide yer almaktadır. Zemin yüzeyindeki dağınık taş parçaları ile yapının inşa malzemesinin tam bir uyum içinde olması, eserin kurulduğu dönemin yerel imkânlarıyla biçimlendiğini göstermektedir.
Aydoğmuş Sarnıcı’ndan çıkan göç kafilesi 1,5 kilometre sonra Kızılkandak Sarnıcı’na gelir; buradan çıkılınca Kirli Fatma Kuyusu ve Helime’nin Sarnıcı hedeflenirdi. Kızılkandak Sarnıcı bir merdivenli kuyudur. Yapım tarihi bilinmeyen Kızılkandak Sarnıcı, 2026 yılında yıktırılmıştır. Sarnıç ayakta kaldığı dönem içerisinde, su girişleri yüksekte kaldığı için su depolama işlevini yitirmiştir.
Kızılkandak Sarnıcı Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
T.C. Antalya Büyükşehir Belediyesi
T.C. Kepez Belediyesi
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü
ASAT Genel Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz Kaplan’a aittir.
Kızılkandak Sarnıcı’na ilişkin araştırma sonuçları, veri ve değerlendirmeler; Ali Yıldız tarafından gerçekleştirilmiş olup “Göç Kültüründen Yolda Kalan / Sarnıçlar Seyahatnamesi” adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
