Kemer Selçuklu Av Köşkü; Antalya ili, Kemer ilçesi sınırları içerisinde, Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad Dönemi’nde (1230-1248) Anadolu’da yaptırılmış nitelikli üç av köşkünden biridir. Köşk, Batı Antalya bölgesinde inşa edilmiş tek av köşkü olmasının yanı sıra Türk-İslam sanat geleneğinin bölgedeki tek örneği olma özelliğini taşımaktadır. Kemer-Kumluca kara yoluna yaklaşık 150 metre mesafede bulunan av köşkü; Dedeler mevkisinde, dağlık arazinin düzlükle buluştuğu bir noktada konumlandırılmıştır.
Av Köşkü; kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan dikdörtgen bir oturum alanı üzerinde, sofalı ve tek katlı plan tipinde inşa edilmiştir. Yaklaşık 500 metrekarelik dikdörtgen avlu içerisindeki köşk; güney ve kuzey duvarları arasında büyük bir salon, salonun kuzeybatı köşesinden çatıya çıkan bir merdiven, güneye doğru bir çıkıntı ile birleşmiş küçük bir mekân ve onun önünde, güney ucunda yer alan olası sundurmanın yanına açılan bir holden oluşmaktadır.
Yapı, köşk planında inşa edilmiş olup genel olarak bahçe içindeki sayfiye evi olarak tanımlanmıştır. Türk sivil mimarisinin en özel yapılarından olan Selçuklu av köşklerinin günümüze ulaşabilenleri oldukça sınırlıdır. Av köşklerinin Selçuklu Çağı’nda yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Antalya’nın doğusunda, Alanya’da bulunan Selçuklu köşkleri haricinde kentin batısında yer alan bu yapı, Selçuklu Devleti’nden günümüze ulaşan tekil örneklerden biridir.
Yapıda moloz taş ile yığma duvar örgüsü kullanılmış olup duvarlar ahşap hatıllarla desteklenmiştir. Duvar kalınlıkları yaklaşık 80 cm ile 100 cm arasındadır. Tonozlu bölümler tuğla örgülüdür. Kagir köşkün avlu duvarları ve binanın beden duvarlarında moloz taşın yanı sıra yer yer düzgün kesme taş ve devşirme malzeme olarak traverten kullanılmıştır. Duvar dolgu malzemesinde ve tonoz üst örtüde yer yer tuğla malzeme göze çarpmaktadır. Köşkün günümüze ulaşan en iyi korunmuş mimari unsuru, çatıya çıkan merdivenin üzerinde bulunan mukarnas ve altıgen yıldız işlemeleridir. Köşkün merdiveni, bu özelliği ile Selçuklu Çağı’nın izlerini barındırmaktadır.
1997 yılında “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” ilan edilerek koruma altına alınan Kemer Selçuklu Av Köşkü, 2017 yılında aslına uygun olarak restore edilmiştir. Köşkün kapı ve pencere sövelerinde mermer kullanılmıştır. Duvarlarda belirli aralıklarla bağlayıcı unsur olarak ahşap hatıllar yer almaktadır. Kapı ve pencere doğramalarında ahşap malzeme tercih edilmiştir. Restorasyon sırasında pencerelere cam takılmış, çatı kısmında merdiven sahanlığının üst kısmı ise su yalıtımı amacıyla kaplanmıştır. Merdiven kovasının üstünde yer alan mukarnaslı tonoz, strüktürel ve dekoratif özellik gösterir. Çatı düz dam şeklinde olup korkuluk kenarları yaklaşık 0,5 metre yükseklikte, beden duvarlarının devamı olarak moloz taş yığma duvar örgüsü şeklindedir.
Kemer Selçuklu Av Köşkü Öznitelik Bilgileri:
Yetkili ve Sorumlu Kurumlar:
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Telif Hakları ve Kaynakça:
Bu sitede yer alan Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarına ilişkin tüm görsel içeriklerin (fotoğraflar dâhil) telif hakları, Orhan Deniz KAPLAN’a aittir.
Kemer Selçuklu Av Köşkü’ne ilişkin araştırma ve bilimsel sonuçlara ait veri ve değerlendirmeler; Naciye KÜÇÜK’e aittir ve Antalya Kemer’de Bulunan Selçuklu Av Köşkü’nün İncelenmesi adlı eserden alıntılanmıştır.
antalyakulturenvanteri.com bünyesinde yer alan yazılı ve görsel içerikler, hak sahiplerinin izni olmaksızın çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve dijital ya da basılı hiçbir ortamda yayımlanamaz.
Not: Bu metin, mevcut veriler doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni araştırma sonuçlarına göre güncellenebilir.
Fotoğraflar:
